Mga Tula sa Hacienda Luisita book launching

Be part of the fan club! Join Ka Satur's Social Network! satur4senator.ning.com Join the cause! Bring the people's interest to the Senate

__________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

Book Launching: "Kung Kami'y Magkapit-Bisig"

Mga Tula sa Hacienda Luisita

ni Gelacio Guillermo

Video Bonus Tracks

March 10, 2010


	Gelas and Alice Guillermo

Gelas@70	Gelas and Alice with colleagues

Photos courtesy of JT and DD


With our Arms Joined Together by Gelacio Guillermo With our arms jointed together, do you not fear? There are thousands and thousands of us answering To the calls of our brothers sworn to our great creed. Listen and shudder at the anger in our voice! We come from all place where men still lead Downtrodden live and die like famished dogs. We come from the streets and slums of towns And cities, from the factories that doom our days To dull, mechanical labor, the whole of us silently Bearing our souls’ anguish; our hearts seethe With revolt against all forces that drag our creative life Down the snare of death. We come from the den of rats. You shall cringe as you watch us unfurl the banner Of our brotherhood, mark the resolute ring in the army Of voices joined together in one song, the song Of the poor workers, the jobless, the starving, The song also of men without homes and without land In the country of their birth. With us have come Our women and our innocent children and the ghosts Of our fathers and the horde of dean men we have never known! With our arms joined together, do you not fear? Kung Kami’y Magkakapit-Bisig salin ni Pete Lacaba mula sa original na tula sa Ingles ni Gelacio Guillermo Kung kami’y magkakapit-bisig, hindi ka ba nangangamba? Libo-libo kami, milyon-milyon, tumutugon sa panawagan Ng mga kapatid naming anumpa sa isang dakilang simulain. Makinig ka’t manginig sag alit na umaalingawngaw sa aming tinig! Kami’y nagmula sa lahat ng dakong ang tao’y nabubuhay Na niyuyurakan at namamatay na tila asong gutom. Kami;y nagmula sa mga kalye’t barungbarong nga mga bayan At lunsod, nagmula sa mga mga pagbrikang nagtatakda Na ang galaw ng bawat araw ay nakababagot, parang makina, Habang dala-dala nimn ang pnagigipuspos ng kaluluwa, Habang naghihimagsik ang puso laban sa lath ng pwersang Humihila sa amin sa hukay. Kami’y nagmula sa lungga ng daga. Mangingilabot ka kpag nakita mong iwinawagayway ang bandila Ng aming pagkakapatiran, kapag narinig mo ang taginting Sa mga tinig na pinagbuklod ng isang awit, ang awit Ng dukhang manggagawa, ng walang hanap-buhay, ng nagugutom, Ang awit ng walang tahanan at walang sariling lupa Sa baying sinilangan. Kasama naming ang mga kabiyak At walang-malay na anak, at ang mga multo ng aming mga ninuno At ng kasa-laksang nangamatay na kailanma’y hindi naming nakilala. Kung kami’y magkapit bisig, hindi ka ba nangangamba? ==== Gelacio Guillermo, manunula ng bayan, kabiyak ni UP Prof. Alice Guillermo, ama nina Bomen at Sofia, matalik na kaibigan ni Joma, mahal na guro ng maraming batang manunulat ay nagdiwang ng kanyang 70 taong kaarawan sa pamamagitan ng paglulunsad ng aklat na "Kung Kamily Magkakapit-bisig", Mga Tula sa Hacienda Luisita ni Gelacio Guillermo, Edisyong Makabayan. Nag-alay ng mga kanta, pagbabasa ng kanyang mga tula at pagpupugay ang iba't ibang henerasyon ng mga kasama't kaibigan ni Gelas. At siyempre katabi niya si Alice sa buong gabi.








			Cha Cha “Great!” palatak ni Gary (Olivar). “Great!” palatak din ni Ronaldo (Puno). Tekateka. Magkaiba ang pinatutungkulan ng “great” Ng talusaling at nabasted. Kay Gary, “great” ang burda ng SONA ng Hatsing Glue Sa Lunes, Kay Ronaldo, “great” ang walong taong “progreso” ng bansa Sa bilbord ng Hatsing Glue, At may bonus pang isang taon (na lang, daw). Facial retoke ang sa una, Boobs augmentation ang sa huli. Bakit ang salitang “great,” Kapag isina-F/Pilipino, ay laging “dakila”? Magduda sa salita kung mulang Malakanyang. Halimbawa, di ba Ang “This nation shall be great again” ni Marcos Ay katumbas ng “The great crime Against the Filipino people”? Sa walong taon, nahigtan Ng Hatsing Glue ang rekord ni Marcos Sa krimen, korupsyon at kasinungalingan, Alam na natin. And the worst is yet to come Kung lulusot ang pakanang power grab Sa makinasyon ng No El, Con Ass At Cha Cha. Sa sistemang parlamentaryan, Ang Hatsing Glue ang Prime Minister, Libreng pakyawin ng mga dayuhang imbestor Ang mga lupain, likas na yaman, masmidya, Warm bodies in whole or in part, Pawis, dugo, organs vital o private. At ang U.S. of A.? Ang U.S. pa rin Ang pinakamalaking trading partner ng bansa Sa tipong “dyaryo, bote, garapa” Kumpara sa hitech ng Japan, China, South Korea at Taiwan. Kulelat nang talaga ang Pinas. Nambabraso si Hillary (Clinton) Para sa doktrina ng boypreng ni Monica (Lewinsky), Na ang U.S. of A. ang siya pa ring Asia-Pacific power sa 21st century. (Piksi ng anak ni Kim Il Sung: “Ah, that not so intelligent woman.”) At bago pa ang photo op Sa White House ay pinuri na ni Barack (Obama) Ang Hatsing Glue bilang majorette ng VFA. Ano ang aasahan? Chinook, Apache, Black Hawk, M1 Abrams, Spy drones, R&R, body bags. (Hinihintay ko ang larong golf Nina Barack at Tiger (Woods).) Salamat sa Abu Ghraib at Guantanamo, Hindi isport, sa Merriam-Webster’s Dictionary, Ang dating ng salitang “water-boarding.” Lumang teknik sa tortyur ito: sa Pinas Noong Philippine-American War Unang sinubok ng Amerika Ang galing ng water-cure; Sa panahon ng martial law, pampapyok na NAWASA Juice. Ipuslit sa Merriam-Webster’s Ang calcorlator, sonar, trapo, Fraudster, hamborjer, inteligensia Bilang imbensyon ng rehimen Sa pagkukorap ng salita. Peks man ni Gary: “The President Really doesn’t believe in loose language.” Really? Sabi nga ng BBC, “Thank you very much, In…deed.” Kung ganon, ano ang katotohanan Sa “I will not run”, sa “I am sorry”, Sa “I’m the best to lead”? Opera bouffe ang kendeng ng Hatsing Glue, Nakakatawa, nakakautot. Bakit hindi imbitahin ang Hatsing Glue Sa Comedy Central ni Jon Stewart? Di bale, mayroon namang Juana Change. Sabi ni Mae (Paner), “Humor Is a very powerful tool. It makes you laugh And think at the same time.” Sana. Tingnan daw ng ganito, Mungkahi ni Manuel (Buencamino) Sina Norberto (Gonzales), Alex (Magno), Prospero (Nograles), Fr. Romeo (Intengan) at mga kapara: Ambisyosong mga uwang, singaw ng taeng matsing Nagpipilit itulak ang tae paitaas Pakabila ng burol. Mangyari man ang nais, Sa suma’y ano ba ang pinagugulong? Ebak. Bongga ni Molly (Ivins): “Raise hell. Think of something to make the ridiculous Look ridiculous.” Oo, pero, tekateka. Maaga pa’y May pasubali na ang isang beterana Ng Brigada Internacional laban kay Franco Ng Espana noong 1930s. Ani Dorothy (Parker): “Narinig ko ang isang nagsabi, Kaya’t sinabi ko rin, Na pinakamabisang sandata ang pagtatawa. Sa palagay ko’y hindi ko talaga pinaniniwalaan iyon, Pero ito’y madaling gawin at nakakapanatag Ng loob, kaya sinabi ko. Mabuti’t ngayo’y alam ko na. Alam kong may mga bagay Na kailanma’y hindi naging katawa-tawa, At kailanma’y hindi mangyayari. At alam kong ang pagtatawa’y Maaaring panangga, Pero hindi sandata.” Sa Lunes, lulusob ang mga saka-saka At nakatakong sa Batasan, Nangunguna ang mga muog, Maapoy ang retorika ng ahitasyon, Mapula ang mga bandera, plakard, talumpati, Natutupok sa bonfire ng efiji ang rehimen Umulan man o umaraw. Babala ni Leila (de Lima) sa PNP: Bawal ang CRP, bawal ang watercolor. Pati butcher? 25; 27 Hulyo 2009














Kokak Dipa ne ning alte, Gloria Prinsesita ng Pyestang Tugak sa Pampanga Sa kakokokak sa Malakanyang nagdonya Pekeng reyna'y tigre't santa kung umasta Sa palasyo't kampo, sa batasa't korte Nagpipista ang mga palakang mabuni May palakang Defensor, may palakang Garci May palakang Ermita, may palakang Bunye May de Veneciang palaka, Tiglao na palaka Palparang palaka, Miriam na palaka Norberto at Raul, kambal-tukong palaka Ramos na palaka, Atienzang palaka Lomibao palaka, Saludo palaka Pichay at Nograles, dos Prosperong palaka Lagman palaka, Datumanong palaka May palakang 880, kokak May palakang 464, kokak May palakang CPR, kokak May palakang ANTI-TERROR, kokak May palakang VFA, kokak May palakang MTDP, kokak May palakang E-VAT, kokak May palakang CHA-CHA, kokak May palakang EMERGENCY RULE, kokak Kokak kokak kokak kokak Parusa sa bayan ang kakokakang ito Sa kumpas ng reynang hindi lihitimo Para manatiling makairi sa trono Pilantik ng dila'y latigo ng terorismo May direct line daw siya sa kung anong dios May santita't dos madres de todos los santos Si St. Mike (Arroyo?), protektor sa unos Bawat dasal kay 'Nyora Guada, ayós Tanging dios lang daw at di kasaysayan Ang makahuhusga sa kanyang kabanalan Anong swerte ito ng mga gahaman Sa impyerno'y may Palparan, sa langit may ka-hello-han "Qng leon, qng tigre, eku tatakut, kekapa?" Kaytaray ng pandakekang mukha nang piranha Bayani raw siya, kaangkan ni Lakandula Inaangkin pati malangis na Bolkiah Kakokakan si Bush sa pananalanta Ng sinumang maturingang terorista "You're on my side or on the enemy's," anila Sabay mudmod ng salapi o buga ng pulbura "Hindi ako tatakbo," kokak. Sinungaling "I am sorry," kokak. E di nabuking "A strong republic, kokak. Berdugo ang dating "Let's move on," kokak. Impeachment nilambutsing "I'm the best to lead," kokak. At ang killing machine Ay itinutok na sa syudad at bukirin Kokak kokak kokak kokak Dipa ne ning alte, Gloria Sa bulateng tudtod, mabibingwit ka May bird flue virus kang nakakahawa Sa pugon ang bagsak mo't panambak sa kubeta Tayo nang magsaya sa pista ng tugak May betute, buro't taba ng talangkang masarap Walang eme-emergency't palakang burikak Si Satur sa kusina, bayan ang babanat 26 Oktubre 2005; 25 Pebrero 2006; 20 Hulyo 2006; 25 Agosto 2006






			Atse Glue "It is the glue that binds" Ngisi ni Atse Glue A, glue. May glue Para sa bútas ng bubóng Lámat ng túbo Baság na plato Bakbak na swelas Bakling pustiso Mahusay talaga ang glue Sa halip itapon ang sirá Pwedeng gamitin uli Salamat sa glue Pero ibang klase Ang hanap na pandikit Ni Atse Glue Mahal, unang hulog pa lang Sambilyong piso na At nagmamadali Daig pa si Mr Quickie Isa o dalawang taon Kailangang durog na Ang kaaway Dugo ng mamamayan Ang gustong glue ni Atse Glue Superdikit siya kay Palpara't Kapara nilang durugista "Durugin silang lahat!" Pinanatang makabayan Ni Atse Glue sa Isabela Sa Isabela! Sa Forest Region! Sa pinagtipunan ng lakas Ng panimulang pwersa Ng PKP-BHB Sa pinagsanayan ng mga kadre't Pulang mandirigma Para magbukas ng mga bagong larangan Sa buong bansa Doon nakamit ang unang mga tagumpay At natuto sa mga kamaliang Pinagbuwisan ng buhay ng mga martir Ay, Isabela! Ay, Forest Region! Tinugis sila ng kung ilang oplan Ni Makoy Oplan Tag-araw, Oplan Aurora Borealis Oplan Katatagan Pero lahat ay nawalan ng saysay Si Makoy ang nagbansag Na 'communist terrorists' Ang mga rebolusyonaryo Tinugis sila ni Tita Cory Ng kanyang Total War Oplan Mamamayan Oplan Lambat-Bitag Habang nangangalumata sa gutom Ang mga sakada Sa kanyang Hacienda Luisita Nambitag din si Ramos Habang pinapausok ang pudpod nang tabako Ng globalisasyon Panggahasa sa buong bayan Ang Visiting Forces Agreement Ni Erap Ang Bantay-Laya Ay saturation bombing Ng war on terror Ni Atse Glue Bersyon nya Ng Infinite Justice Ng pandaigdigang kriminal Na Bush "Turn the Philippines Into a howling wilderness!" Hatsing ni Atse Glue Tipong Gen. Jacob Smith noong 1901 Bundok-bundok na patay Dasal niyang pamana Sa mga Pilipino Si Atse Glue ang embedded presidenta Sa humvee ng imperyalismong Kano Doon siya dikit na dikit Nanlalagkit sa dikit Glue Sa SM, may nabibiling papel Na pinahiran ng pandikit Ilalatag sa hardin, sa kusina Sa panahon ng mga bangaw Nagpipista sa tae Ng aso't pusa At mumu sa lababo Mabibighani sa amoy ng pandikit Aaligid, ilalapag ang paa Isusubsub ang nguso Papalag, pero hindi na makaalpas Sa dikit ng bitag Pinapalapot ni Atse Glue ang glue Mula sa dugo ng masa Napakamahal na pandikit Para sa utak-pulburang presidenta Pero yan ang order of battle nyang pandikit Hindi na makakapalag Sa sariling bitag Si Atse Glue 20 Hunyo 2006







=

==
Human Security Act Crime of Terrorism Titina, my Titina Buksan mo ang pamana Upang aming makita Ang tunay mong ganda Ay, lintek! Human Security Act pala! Tita-tita, my Titina Burat ni Bush ang pamana Fighting 69 sa pambobomba Ang bombero't bomberita Kilig sa durian si Titina! Patigásin mga bugaw ni Titina Pero mas matigas ang sa The Great White Fatha' Kaya coupling for Christ na sila Coupling pa rin bilang terorista Sabay himod sa tumbong ni Santitong Papa! Kung makapagsasalita sana Ang pekpek ni Titina Ano ang ibu-vulva nito/niya Bilang kanyang pamana? Anito/aniya: "Hoy, mga ineng, mga chicow Magpakantot, magpachupa na kayow That is the Great American Shock and Awe Di ba 75% ng mga Filipinow Atat maging cute pangong Amerikanow? Kung hindi, kakanyunin ko kayow!" Abot-Pacquiao lang ang tilin ng kanyang kultura! Kinanyon de rapido ni Bush si Titina Nang hawiin niya ang kortina Ikinaway ang panyong nanggigitata Sa dambuhalang tamod ni Dubya Unprotected sex ang pagkanyod nila! Iyon ang huling pagpapampam ni Titina Nang muling makita, siya'y botoboto na Ibinaon sa kangkungan ng herstorya Pandagan ang kanyang pamana They never learn, taksyapo, di ba? Unlawful Demand Ilabas si Jonas, buhay o patay Hiling labag sa batas? Palayain Tagaytay 5 Hiling labag sa batas? Itigil extra-judicial killings Hiling labag sa batas? Itigil enforced disappearances Hiling labag sa batas? Kalayaan sa pamamahayag Hiling labag sa batas? Mapagpalayang edukasyon Hiling labag sa batas? Itaas ang sahod Hiling labag sa batas? Ibaba presyo ng bilihi't serbisyo Hiling labag sa batas? Igalang ang piketlayn Hiling labag sa batas? Isulong pambansang industrialisasyon Hiling labag sa batas? Ipatupad tunay na reporma sa lupa Hiling labag sa batas? Ibasura globalisasyon Hiling labag sa batas? Ibasura VFA Hiling labag sa batas? Ibasura 9372 Hiling labag sa batas? Patalsikin Gloria Hiling labag sa batas? Batas sa batas Ipaggitgitan batas ng paglaya Fear and Panic Noon, nanakot, nanggulo Si Makoy Sa pamamagitan ng 1071 Ngayon, nananakot, nanggugulo Si Gloria Sa pamamagitan ng 9372 Bakit? Kasi, nasa kamay na ng mamamayan Ang pagbabago ng lipunang ito Anuman ang numero 11;19 Hulyo 2007








		Sulat kay Antonio Zumel (10 Agosto 1932-17 Agosto 2001) Manong, hindi na bago sa iyo Ang aking ibabalita: ang tagahatid ng balita Ang siya ngayong laman ng mga balita Kasunod sa Iraq ang Pilipinas Sa bilang ng mga peryodistang pinapatay Sa paggampan ng kanilang tungkulin Bilang peryodista sa iyong panahon Sa umpisa’y sa burgis na pamamahayag At sumunod sa mga pahayagan ng rebolusyon Sinuong mo ang mga panganib Na kaakibat ng iyong tungkulin Sa paglalantad ng katotohanan Ipinaglaban mo ang mga karapatan Ng mga unyonista sa pahayagang Pinagsimulan mo bilang “printer’s devil” At ng mga peryodista sa loob at labas ng Maynila Na ginigipit ng mga warlord At pamahalaan Hindi bale kung objective o committed type Ang peryodista, wika mo, basta’t ginigipit Kailangang tulungan ng kapwa peryodista Sa rebolusyon lubos mong inialay ang iyong buhay At pagsusulat para sa kagalingan Ng lipunan at mamamayan Nakapagpapagaan sa gawain mo Ang paggunita sa mga kabataang peryodistang Nag-alay ng buhay sa rebolusyon Hanggang ngayo’y tinutugunan mo Ang kanilang ngiti ng iyong mapagkandiling ngiti Manong, ngayo’y wala nang inaaresto Dinidimanda sa korte o tinotortyur Objective o committed type Mang peryodista, basta’t nagsisiwalat Ng katotohanan, simula bukas Ay hindi na lalabas ang byline Nanganganib sila laluna sa probinsya At hindi lang sila Iniisa-isa rin ang lider Ng mga militanteng unyon, party list Organisasyong masa, NGO Na nakalista sa dokyung “Knowing your Enemy” Ng AFP. Nasa order of battle ng gobyerno Pati di armadong mamamayan! Ikinatuwa pa ni Palparan Nang tawagin siyang “butcher” ng Ang Bayan Kung saan mo hinasa ang iyong pagsusulat (Syempre, nauna pa’y sa Liberation din) Para sa rebolusyon Sa lansangan, korte at kongreso Barbwayr at water canon ang B.P. 880, CPR E.O. 464 sa tangkang hadlangan Ang naghuhumiyaw na katotohanan Parusa sa bayan Ang VFA, ang MTDP, ang E-VAT Ang panukalang batas laban sa terorismo At iba pang utos ng imperyalismo Sa presidenteng papet na’y ilihitimo pa Siguro, bilang beat reporter sa Malakanyang Sa panahon ni Diosdado Macapagal “The poor boy from Lubao” kuno Nakikita mo ang isang dalaginding Na umaastang prinsesita sa palasyo Ngayo’y ilantaon na siyang nagrereyna Nang iligal sa salang pagsisinungaling Pandaraya at pagnanakaw Nagpapatuloy ang kampanyang “Oust Gloria!” At patuloy pa rin ang kanyang astang astig “I’m the best person to lead,” bulastog nya Pero hindi na siya makakapag-“Wow!” Sa kanyang huling hirit Ang no-el at cha-cha Isang bagay lang, Manong, ang ipapaabot ko Tungkol sa cha-cha Sa panukalang amyenda Ng mga pugita ni Ate Glue Ang praseng “kalayaan sa pamamahayag” Ay inunahan ng qualifier na “responsable” Mukhang walang sukat ipangamba Hanggang lumabas ang tanong “Responsable para kanino?” Sa umiiral na sistema, sa gobyerno ba O sa mamamayan? Ang mga karapatan ng mamamayang Ginagarantyahan ng konstitusyon Ay hindi maaaring unahan ng pasubali Kwalipikasyon o pagpapakitid Na kakasangkapanin ng bangkaroteng rehimen Ang tanging responsibilidad ng kalayaan Sa pamamahayag, tulad ng anupamang Kalayaan, ay para sa pagsusulong Ng katotohanan sa kagalingan Ng sambayanan Tulad ng lagi’t lagi mong iginigiit Kaya, Manong, tulad ng sa mahal mong mga peryodistang Henry Romero, Antonio Tagamolila, Babes Calixto Nona del Rosario, Jack Pena Maging tanglaw ka sa ngayong mga peryodistang Objective o committed type Humahawi ng landas Para sa katotohanan Sa pagtatalo ng dilim at liwanag Sila’y luwal ng iyong buhay at panulat PS: Wala na si Nina Simone At mis ko na ang Chima Lumabas na ang libro mo, Manong Otograp naman Pebrero 2006








Ang Taktika ng Pagpatay Ang taktika ng pagpatay Ay pagpapasulong sa istratehia Ng pagkubkob at paglipol Ng rehimeng hindi na makapaghari Sa dating paraan Sampung taon, anila, ang kailangan Para sugpuin ang subersyon Mananahimik na ang bansa't Patuloy na nakaluklok Ang reyna sa kapangyarihan Sa bukid at bundok Ang pingkian ng armas at armas Ngayon, maging sa lunsod at bayan Pinupuntirya ang mamamayang Tanging mga karapatan ang pananggalang Ilang daan, ilang libo Ang dapat patayin Busalan, ikulong, bugbugin Para tiyaking tagumpay Ang kanilang istratehia't taktika Bawat araw ay may dagdag Sa bilang ng pinapaslang Tayo'y nagdadalamhati pagkat sila Ang tagabandila ng paninindigan Ng mamamayan May mga bagay Na kailanma'y hindi kayang unawain Nilang naghahahari Kung bakit ang bawat paglilibing Ay martsa ng diwang hindi mapapaslang Kung bakit, sa harap ng panggigipit Patuloy ang mamamayan Sa paggigiit ng kanilang lunggati Walang makapipigil sa daluyong Ng lakas nila't pagkakaisa Kung bakit hindi panukat ng lakas Ang bunton ng kanilang pinapatay O binabawian ng karapatan Walang lakas ang rehimeng Ang kaaway ay ang mamamayan Binibilang natin ang bilang Ng pinaslang ng rehimen Sapagkat may dapat singilin Tinutugis ng kasaysayan Ang mga salarin Binibilang din natin Ang mga araw na itatagal pa ng rehimen Pagkat ang taktika ng pagpatay Na akala'y pansagip sa kanilang buhay Ay kahinaang panghukay ng sariling libingan Ang pagbuwag sa rehimeng bulok Ay hindi na bago sa mamamayan Binibigo nila ang istratehia't Taktika ng kaaway Ng istratehia't taktika ng kanilang matwid At tayo'y pinasisigla ng kasaysayan Sapagkat ating alam Sa tinagal-tagal ng pakikibaka Kung sino'ng susuko, sino'ng magwawagi Sa malao't madali 8 Hunyo 2006







Gelacio Guillermo responds to Eugene Gloria’s Poem, “To Gellacio Guillermo in Iowa City.” This is so interesting. This essay/letter was forwarded to me by two separate people, wanting to know what I thought of it. The truth is, I am having a little bit of a hard time piecing this story together. I do know for sure that Eugene Gloria did, indeed, write a poem entitled, “To Gellacio Guillermo in Iowa City.” This poem was published in The Literary Review in March 2000 (link here). Gelacio Guillermo (note the correct spelling of the name) is a real person. He came across this poem in 2008, and now responds with very valid points: Despite the mis-spelling proceeding from mispronunciation of foreign names so typical among North Americans, I thought I was being referred to in the poem and would like to take issue with you on the question of the poet’s responsibility when he takes on the life history of a dead or living person as subject for creative work. The poem’s speaker is presumably a woman whom I believe Eugene Gloria “invented.” Gloria fabricates a background or position for her. She is Filipina in/from the Philippines, and part of this narrative takes place during Martial Law. She is the daughter of a colonel in the Armed Forces of the Philippines (AFP), which speaks to some level of privilege. In the poem, she brings up her own breaks with the church, and her rebellions, which I read as the reasons why she is compelled to express kinship with “Gellacio,” whom she imagines has gone to “the mountains,” implying he is a political insurgent. She is addressing her fabricated, imagined, romanticized, and sexualized version of “Gellacio Guillermo”: “Your brindled skin is sweating in Iowa sun, // your hair in a tight chingon, / you, barefoot and G-stringed like a Manobo / prince in St. Louis…” I am wondering why she imagines him G-stringed, tribal, regal. In his letter response to the poem, Guillermo points to the term, “brindled,” and its etymology: The “brindled skin” has a far earlier provenance: the black slaves during those centuries of slave trading were assessed, like livestock in the market, according to their animal strength and the gloss of their hide. “Brindled” originates from the late ME [Middle English] “brended,” a variety of “branded.” Vestiges of racist arrogance of the West die hard.		I am wondering if she is the one objectifying “Gellacio Guillermo” as this “barefoot and G-stringed Manobo prince,” or if it is Eugene Gloria objectifying “Gellacio Guillermo” as he imagines a Filipino national/Filipino from the Philippines, or if it is either or both she and Eugene Gloria anticipating “Gellacio Guillermo’s” objectification by white middle Americans in Iowa. The real Guillermo was indeed in Iowa; in his letter, he reveals that he spent six months (October 1970 to April 1971) on a writing fellowship at Iowa University’s International Writing Program. Guillermo then, was a writer; he was a Filipino writer in middle America. “Gellacio, / I am reading you in English,” the unnamed Filipina persona says. I am wondering why this is so remarkable; Filipinos in the Philippines have been writing in English and reading in English since the late 19th century/early 20th century. I am wondering if Guillermo’s six months in Iowa University on a writing fellowship is comparable to the Philippine Reservation of the 1904 St. Louis World Fair, to which the speaker has made reference. I am wondering why “Gellacio Guillermo in Iowa City” whom she believes has previously gone into the mountains has become her symbol of rebellion, and why she has come to need “Gellacio Guillermo in Iowa City” as this representative of the “salvaged.” I am wondering why she needs a representative of the salvaged at all. And here, do note that the “salvaged” in a Philippine (specifically Martial Law?) context are not the saved, but the dissidents drowned in the Pasig River and other bodies of water for their dissidence. Mostly, I am wondering why Eugene Gloria created this unnamed Filipina persona to address this imagined “Gellacio Guillermo in Iowa City.” Guillermo points out: “I am named; why isn’t she?” I want to go back to Guillermo’s original point in his letter: “on the question of the poet’s responsibility when he takes on the life history of a dead or living person as a subject for creative work.” Is Eugene Gloria’s poem “irresponsible”? Do we get away with not taking responsibility all the time, never expecting our poetic subjects to gain access to our work and have the opportunity to respond? Maybe I understand the poem, but I suppose I don’t understand why the poem. And I don’t think I have answered any of my own questions about responsibility here.

		Lady Macbeth: Ikaw si Glamis, at Cawdor; at uupong hari Tulad nang sa iyo’y ipinangako: ngunit nababagabag ako sa iyong ugali; Umaapaw sa gatas ng makataong kabaitang Pumipigil sunggaban ang pinakamadaling paraan: ikaw ay magiging dakila, May ambisyon; kung ano ang pinahahalagahan Iyong tutupdin nang buong taimtim, hindi mandadaya, Gayunma’y mananalo kahit lisya; sa kalooban mo, dakilang Glamis, Ay may umaatungal, kailangan ngang tupdin mo, kung kalooban mo: At iya’y itong higit mong kinatatakutang gawin Kaysa hangaring biguin. Magmadali’t Ititili ko sa iyong tainga ang aking damdamin; Sa bagsik ng aking dila’y kakastiguhin Ang lahat ng humahadlang na sumaiyo ang gintong koronang Sa wari’y ipinuputong sa iyo Ng tadhana’t pangitain. -- Halikayo, mga ispiritung Umaatupag sa mga pag-iisip ng nilalang, dito ako hubdan ng kasarian, At lipusin ako, mula anit hanggang hinlalaki, Ng sukdulang kalupitan! palaputin ang aking dugo, Busalan ang bungad at lagusan patungong pagsisisi Nang sa gayo’y walang naninising hataw ng konsyensyang Titinag sa aking malupit na layon, ni makipagtawaran Sa layunin at ibubunga nito! Heto ang aking mga suso At ituring na apdo ang gatas ko, kayong pumapatay na mga sugo Saanman, kayong hindi nakikita’y naglilingkod sa tudyo ng kalikasan! Halika, gabing pusikit, At magpakasasa sa pinakamaitim na usok ng impyerno Nang hindi mamalas ng aking patalim ang tarak nitong sugat Ni makasilip ang langit sa kapal ng karimlan Para maghumiyaw, Tigil, tigil! -- Nalasing ba ang pag-asa Sa iyo mismong inihanda? naidlip siya mula noon? At ngayong magising, itsurang nagmamaang-maangan Sa kanyang pagkukusang-loob? Mula ngayon Ganyan ko tinutuos ang iyong pag-ibig. Takot ka bang Nasa pagkatao mo kapwa ang kagitingan At pagnanasa? Pasasaiyo ba Yaong iyong pinahahalagahang palamuti ng buhay At mamuhay na isang duwag sa sarili mong pagtingin, Pinagsisilbi sa Baka sakali ang Hindi ko pangangahasan, Tulad ng pusang duwag sa kasabihan? -- Anong hayop, kung gayon, Ang nag-udyok sa iyong ihayag sa akin ang planong ito? Nang iyo’y gawin mo, pinatunayan mong isa kang lalaki, At sa pag-angat mula sa noon mong pagkalalaki, Mangyayaring ikaw na ang lalaking-lalaki. Noo’y di magkahinang Ang panahon at lugar, gayunman, ikaw ang sa kanila’y naghinang: Sila mismo ang sa sarili’y nagbuo, at ang ngayong kaangkupan nila Ang lumuluray sa iyo. Nagpasuso ako, at alam ko Kung gaano katamis mahalin ang sanggol na sumususo sa akin: Habang ako’y nginingitian, Sana’y hinaltak ko ang aking utong mula sa malambot niyang gilagid At binasag ang bungo, kung tanto ko lang Na ang iyong gagawi’y ganito. -- Mahina ang loob! Akin na ang punyal: ang natutulog at ang patay Ay mga larawan lang: para sa paslit Ang pagkatakot sa ipinintang demonyo. -- Maglaho ka, mantsang kasuklam-suklan! maglaho, sundin ang utos ko! – Isa, dalawa: ano pa’ng hinihintay, oras nang gawin mo yon – Napakadilim sa impyerno! – Naku naman, aking panginoon, hay naku! isang sundalo, at takot? Ano ang ikakatakot natin kung may makabatid man, wala sinumang lilitis sa aking kapangyarihan? – Pero sino’ng mag-aakalang sagana sa dugo ang matanda? -- Ano, hindi na ba kailanman magiging malinis ang mga kamay na ito? -- Naaamoy ko pa ang dugo: walang pabango ng Arabia Aba-u ko pa ing dara: alang pabanglo ning Arabia ang makapagpapabango pa nitong munting kamay. Ay, ay, ay! ing mikapagpabanglu pa nining malating gamat. Ay, rugu! --William Shakespeare (1564-1616) Salin ng piniling mga linya ni Lady Macbeth sa trahedyang “Macbeth” ni William Shakespeare. Sanggunian: The Complete Works of William Shakespeare (Cleveland & New York: The World Publishing Co., n.d.) Tala: Ang tinutukoy na kasabihan: “Kumakain ng isda ang pusa, pero ayaw namang mga paa’y mabasa.” (Heywood’s Proverbs) 28 Hulyo 2006 GELACIO GUILLERMO – makata, kritik, editor, nakalista sa Poezie Centrum IPASA Enero 2010













VIDEO


Sino si Gelacio Guillermo?
		NOM DE GUERRE NI GELACIO GUILLERMO “Bakit Amado Guerrero?” Ginunita ng Ambot, Tulad ng elepanteng hindi nakalilimot (Alam mo na, mula sa kantang may linyang ‘Like an elephant, I’ll never forget’) Pero hindi natuto makaraan ang apatnapung taon, ang iyong alik-ik, Na kakatwang sagot at di sagot: “Ang ibig sabihin niyon Ay Beloved Warrior.” Mandirigmang Minamahal. Paano nga ba ipaliliwanag na sa [...] KA BEL NI GELACIO GUILLERMO . Trabaho Bata pa si Pin Marunong nang magtrabaho— Magtanim ng kamote, Manghuli ng isda, Magluto, Maghugas ng pinggan, Mag-alaga ng mga kapatid. Ang batang si Pin Sa usapan ng matatanda’y Mahilig makinig. Panahon ng Hapon, Ang diyes anyos na Pin Kumilos na kuryer Ng mga gerilya. Kumusta na ang mga bata ngayon? Ang binatilyong si Pin Nag-enrol sa hayskul. Nagtrabaho bilang labandero, Nag-alaga ng baboy at manok Para mabuhay [...] SA MADALLING PANAHON NI GELACIO GUILLERMO Tserman Mao, may pariralang binigyan mo ng kahulugang Sa tingin naming mga ordinaryong taong Walang lenteng pansipat o kaya’y masyadong mababa Ang tinutuntungan ay magkasalungat. Ito ang pang-abay na “sa madaling panahon.” Mula sa kinatatayuan mo, siniguro mo, Halimbawa, ang tagumpay ng rebolusyong Tsino “Sa madaling panahon,” na ang binibilang Ay ilang araw, [...]






BONUS TRACKS





ELECTIONS 2010










		Makabayan Senatoriable Ka Satur Ocampo's Online Q&A


Songs and campaign jingles

■ Satur Ocampo - Liza Maza Campaign Jingle	■ Satur Ocampo Jingle		■ Liza Maza Jingle

■ JIngle in Cebuano	■ Jingle in Ilongo		■ JIngle in Tagalog

■ Sasaturn na tayo	Pagbabago sa Senado: A Song for Makabayan Senatoriable Ka Satur Ocampo

**

Home

► Send us your feedback ◄

Makabayan Senatoriable Ka Satur Ocampo's Online Q&A