Nobyembre, 2007

______________________________

______________________________

______________________________

 

 

Pagbati!

 

Sa ngalan ng mamamayan ng isla ng Rapu-Rapu, Albay, kami po ay sumulat sa inyo upang maipaabot ang tunay at kasalukuyang kalagayan ng isla at ng mamamayan nito partikular ang sektor ng mangingisda at magsasaka. Gayundin, ang sulat pong ito ay ang pagdulog sa inyo upang lubos ninyong maunawaan at maging kaisa namin kayo sa aming makatao at makatarungang kahilingang pagpapahinto ng operasyon ng pagmimina,  pagpapasara at pagpapalayas sa Lafayette sa Isla ng Rapu-Rapu, Albay.

 

Kalakip po nito ay ang Kasalukuyang Kalagayan ng Isla ng Rapu-Rapu, Albay at ng Mamamayan nito at ang mga isinasagawang pagkilos at paglaban ng mga mamamayan.

 

Mahaba-haba na ang pagtutol at paglaban ng mga mamamayan ng Rapu-Rapu sa operasyon at pagmimina ng Lafayette. Ito na rin ang nagbunsod ng pagkakabuo ng SAGIP ISLA-SAGIP KAPWA, Ugnayan ng Mamamayan Laban sa Pagmimina at Kumbersyong Agraryo o UMALPAS KA-Bikol at ng SAVE RAPU-RAPU ALLIANCE o SARA.

 

Pagpapasara at pagpapalayas sa Lafayette ang isinisigaw ng mamamayan ng Rapu-Rapu, mga grupong pangkalikasan, taong simbahan, kabataan, propesyunal at maka-kalikasan at ilang makabayang pulitiko. Iba’t-ibang porma na ng pagkilos ang inilunsad ng mamamayan, mula sa petisyon, pagpasa ng resolusyon, piket at dayalogo, rali, pagsampa ng kaso sa korte, at ngayon nga ay ang KAMPONG BAYAN. Ngunit sadyang bingi, bulag at nabubusalan ang mga bibig ang mga ahensya ng gubyerno at kinauukulan sa panawagang ito.

 

Ang muling pagtindig ng KAMPONG BAYAN noong Nobyembre 14, 2007 ng mga mamamayan ng Rapu-Rapu ay isa sa pinagkaisahan ng katatapos lamang na Pangkalahatang Asembliya ng SAGIP ISLA-SAGIP KAPWA noong Nobyembre 11, 2007. Para sa kanila, mataas na antas na ito ng protesta at pagkilos laban sa Lafayette at nangangailangan ng pakikiisa at pagsuporta ng iba pang mamamayan, sektor, organisasyon, institusyon, grupo at mga indibidwal.

 

Kaya nananawagan po kami sa inyo ng pakikiisa sa aming laban at dumudulog ng suporta sa aming mga pangangailangan para sa aming pamilyang nagugutom at para sa pagsusustini ng aming laban at mga aktibidad at sa ngayon ay ang, KAMPONG BAYAN na itutuloy-tuloy sa harapan ng Albay Capitol kung saan nag-oopisina ang mga Kinatawan ng Sangguniang Panlalawigan at ang mismong Gobernador. Ito po ay ilulunsad mula Disyembre 5 – 12, 2007.

 

Kayo po ay inaaanyayahan rin namin na pumunta sa Rapu-Rapu upang makita sa aktwal ang aming kalagayan at makasalamuha ang mga mamamayan at makiisa sa lahat ng aktibidad ng kampanya laban sa Lafayette at sa dayuhang pagmimina sa rehiyon ng Bikol.

 

Diyos Mabalos (Salamat po) at Mabuhay kayo!

 

Para sa Mamamayan ng Rapu-Rapu,

 

 

Antonio Cacitas                                                            Arieto Radores

Head Servant                                                    Tagapagsalita ng UMALPAS KA-Bikol at

SAGIP ISLA-SAGIP KAPWA                             Tagapangulo ng LAMBAT-Bikol

Kasalukuyang Kalagayan ng Isla ng Rapu-Rapu, Albay at ng Mamamayan Nito:

 

 

Muli na namang naulit ang “fish kill” noong Oktubre 26-28, 2007 matapos ang 2 insidente noong Oktubre at Nobyembre 2005 ngunit mas malala sa ngayon. Namatay, nagkalat sa baybaying dagat, lumutang sa karagatan at namaho ang mga patay na isda sa mga Barangay ng Pagcolbon, Malobago, Sta. Barbara, Carogcog, Binosawan at Poblacion. Nangyari ito matapos ang malakas na pagbuhos ng ulan sa Isla ng Rapu-Rapu noong Oktubre-28, 2007. Sa ngayon, mas marami ang nakita at nakolektang mga patay na isda at seashell sa pangyayaring “fish kill” na ito.

 

Nawalan ng kabuhayan ang mahigit siyamnapong porsyento (90%) o mahigit 16,500 katao ng total na populasyong 19,000 residente ng Isla, ang mga mangingisda. Umabot na rin ang epekto nito sa mga karatig na isla tulad ng Batan, Cagraray at Ginanayan. Mula ng mangyari ang fishkill, hindi na nagpalaot para manghuli ng isda ang mga mangingisda ng 6 na barangay na direktang tinamaan ng fishkill at ng 7 pang barangay ng isla dahil sa takot na malason sila ng mahuhuling isda at wala rin namang bibili ng isda kung sakaling magpalaot sila. Hindi lang kabuhayan ang nawala kundi ang mismong pagkain at ang resulta -- Gutom at Sakit ang nararanasan ng mamamayan ng Rapu-Rapu.

 

Sa kasalukuyan sa Barangay Buenavista mahigit 100 mangingisda na ang lumisan sa kanilang baryo at pumunta ng Catanduanes para doon maghanap-buhay, ang “maghagot” ( trabahador sa abakahan ) at gayundin sa Barangay Carogcog at iba pang barangay na napilitang maghanap sa ibang lugar ng kahit anong mapagkakakitaan para makaraos.

 

Hindi lang ang pinagmumulan ng kabuhayan ang tinamaan ng lason ng Lafayette kundi ang kalusugan ng mga residente ng Isla. Labing anim (16)  katao na ang nairehistrong nalason dahil sa pagkain ng isda at tagunhason (sea shell) sa buong Isla. Kasama na dito ang 3 bata na sina Sarah Jane dela Cruz, 14, Lorilyn dela Cruz, 11 at Saint Jane Balbino, 2 taong gulang na dinala sa Ospital matapos kumain ng tagunhason dahil sa walang tigil na pagsusuka at pagtatae noong Oktubre 31. Higit na nakalulungkot ang sinapit ni Maurita de Ramas, 27 taong gulang at may 4 na maliliit pang anak na namatay na noong Nobyembre 23 dahil sa kanyang naging karamdaman dahil sa pagkain ng patay na isda na nakuha ng kanyang asawa sa laot. Ika – 28 ng Oktubre nang siya ay kumain ng isda at agad siyang nahilo at nagdilim ang paningin (nauna siyang kumain sa buong pamilya), mabuti na lamang at hindi na nakakain ang kanyang 4 na anak at ang kanyang asawa. Agad siyang dinala sa District Hospital ng Rapu-rapu at pabalik-balik doon dahil sa kanyang karamdaman. May mga tumubong mga sugat sa kanyang mukha at tiyan animo kinakain ang kanyang mga balat at hindi naglaon ay binawian na ng buhay. Batay sa pamilya, walang ibang karamdaman si Maurita de Ramas bago siya nakakain ng patay na isda.

 

Napakalaking trahedya ang tumamang ito o nagaganap sa Isla ng Rapu-Rapu at sa mga mamamayan nito. Pinatutunayan ng mga mangingisda at residente ng Pagcolbon, Malobago, Carogcog, Sta. Barabara, Binosawan, Poblacion at iba pang barangay na walang nangyayaring fishkill sa Isla nang wala pa ang Lafayette. Napatunayan na nang nakaraang fishkill na ang lason mula sa pagmimina ng Lafayette ang sanhi nito at ito ay muling pinatutunayan ng mamamayan ng Rapu-Rapu na walang ibang salarin sa pagkaulit ng “fishkill” kundi ang dayuhang pagmimina ng Lafayette sa Isla.

 

Mauulit at muling mauulit lamang ito sa Isla ng Rapu-Rapu at maaaring mangyari rin sa iba pang lugar ng rehiyon ng Bikol na may operasyon ng pagmimina. Ito ay sa kalagayang umiiral ang Philippine Mining Act of 1995. Ang makadayuhan at anti-mamamayang batas na ito ng pagmimina sa bansa ang pinag-uugatan ng mga problemang kinahaharap ng mamamayan sa ngayon. Nagiging instrumento ito ng mga dayuhang kumpanya sa pagmimina tulad ng Lafayette upang wasakin, lapastanganin, saidin at pagtubuan ang ating likas na yamang mineral. Basura, Lason at Kahirapan lamang ang hatid ng mapangwasak na pagmiminang ito.

 

Mula nang pumasok at mag-operasyon ng pagmimina ang Lafayette, nanatiling isa sa pinakamahirap na munisipyo ang Rapu-Rapu sa probinsya ng Albay. Isang panloloko ang deklarasyon ng Lafayette na maghahatid sila ng trabaho, kabuhayan at kaunlaran sa mga mamamayan. Mayorya ng mga manggagawa ng kumpanya ay hindi naman taga-Isla kundi nagmumula sa iba’t ibang lugar. Matapos ang fishkill noong 2005 ay hindi pa nakababangon sa pagkasadlak sa kahirapan ang mga mangingisda at ang pangyayaring fishkill ngayong 2007 ay mas lalo pang nagpalala sa dati nang kahirapan ng mamamayan ng Rapu-Rapu. Kung gayun, hindi kaunlaran bagkus labis na kapinsalaan ang hatid ng Lafayette sa Isla ng Rapu-Rapu.

 

Gaya ng inaasahan, naghugas kamay ang kumpanya ng Lafayette sa nangyaring fishkill. Hindi daw sila ang dahilan ng pangyayaring ito. Samutsaring pagsisinungaling, paglilihis at pagmamaniobra sa isyu ang isinasagawa ng Lafayette. Wala raw silang operasyon sa panahon ng mangyari ang fishkill, ang kanilang tailing dam na pinag-iimbakan ng mga lasong kemikal ay 11 metro pa daw ang taas at 9-10 kilometro daw ang layo ng minahan sa Poblacion.

 

Waring mga tagapagsalita naman ng  Lafayette ang mga ahensya at lokal na gubyerno gaya ng Deparment of Environment and Natural Resources (DENR) at Environmental Management Bureau (EMB), Bureau of Fisheries and Aquatic Resources (BFAR), LGU- Rapu-Rapu at ilang kinatawan ng Sangguniang Panlalawigan ng Albay partikular si Celso Aytona. Nagkukumahog sa pagdepensa at lantaran ang pagiging tuta at pagpapakita ng suporta sa Lafayette ng mga ahensya at mga tinaguriang halal na opisyal at lider ng bayan. Hindi pa man lumalabas ang pagsusuri na ginawa ng BFAR sa sanhi at pinagmulan ng fishkill at saklaw na lugar na pinangyarihan, nagpapanabay na sa pagpa-interview sa midya itong mga taksil sa bayan at tagapagbenta ng soberanya ng bansa at likas na yaman ng Rapu-Rapu, halos isa ang kanilang tuno at linya - walang kinalaman ang Lafayette sa nangyaring fishkill at Poblacion lang ang apektado. Ang higit na katawa-tawa na kahit Grade-1 ay hindi maniniwala, ay nang maglabas na ng resulta ng pagsusuri ang BFAR- ang mga isda na namatay sa dagat ng Isla ay nalunod.

 

Pinasinungalingan, hinarap at buong lakas na nilabanan ng mamamayan ng Rapu-Rapu at Albay sa pangunguna ng SAGIP ISLA-SAGIP KAPWA at UMALPAS KA-Bikol ang lahat na panloloko at maniobrang ginawa at ginagawa pa ng Lafayette, DENR/EMB, BFAR, LGU ng Rapu-Rapu at ilang kinatawan ng Sangguniang Panlalawigan ng Albay lalo na si Celso Aytona.

 

Pagpapasara at pagpapalayas sa Lafayette ang isinisigaw ng mamamayan ng Rapu-Rapu, mga grupong pangkalikasan, taong simbahan, kabataan, propesyunal at ilang makabayang pulitiko. Ibat- ibang porma na ng pagkilos ang inilunsad ng mamamayan, mula sa petisyon, pagpasa ng resolusyon, piket at dayalogo, rali, pagsampa ng kaso sa korte, at ngayon ay KAMPONG BAYAN. Ngunit sadyang bingi, bulag at nabubusalan ang mga bibig ang mga ahensya ng gubyerno at kinauukulan sa panawagang ito.

 

Bagkus, ay karahasan at paglabag pa sa karapatang pantao ang ginagawa. Sa pinakahuli ay ang iligal na pag-aresto kay Antonio Cacitas – Tagapangulo ng SAGIP ISLA-SAGIP KAPWA at Stephen Perstado – volunteer documentor ng UMALPAS KA – Bikol noong Nobyembre 14, 2007, nang muling itinindig ang Kampong Bayan. Ang mga mamamayan ay mapayapa at maayos lamang na nagpapahayag ng kanilang kalagayan at kahilingan sa harap ng munisipyo ng Rapu-Rapu. Sila ay nagpoprotesta sa maka-Lafayette na resulta ng isinagawang imbestigasyon ng LGU ng Rapu-Rapu kaugnay sa fish kill. Ang paggamit ng karahasan at paglabag sa karapatang pantao ay ang palagiang  sagot ng mga maka-dayuhan at anti-mamamayan na mga nakaupo sa gobyerno katuwang ng armadong pwersa nito.

 

Hindi natitinag at hindi natatakot ang mga mamamayan ng Rapu-Rapu. Nanatiling matibay ang paninindigan ng mga mamamayan. Ang mga pangyayaring ito sa Rapu-Rapu ay lalo lamang nagtutulak sa mga mamamayan na pag-ibayuhin, palawakin at isustini ang laban sa Lafayette. Tuloy-tuloy ang pagpapahigpit ng  pagkakaisa ng mga mamamayan at pagbubuklod-buklod ng iba’t ibang sektor. Malinaw sa kanila na ito ang susi sa pagtatagumpay ng laban sa mapaminsalang Lafayette. At sa gitna ng laban, mahalagang maarmasan ng mga batayang kaalaman, mapataas ang antas ng kamulatan at mapalakas ang kakayahan ng mga mamamayang lumalaban para sa tuloy-tuloy na pagpapasara at pagpapalayas sa Lafayette.

 

Mga layunin ng Kampanya at ng Kampong Bayan:

 

1. Mapaposisyon at makagawa ng resolusyon ang LGU ng Rapu-Rapu at Sangguniang Panlalawigan ng Albay kaugnay sa pagpaparasa sa La Fayette at bayad pinsala sa mga biktima;

2. Mapatingkad ang isyu ng pagmimina sa Rapu-Rapu sa lokal, nasyunal at internasyunal at mahamig ang malawak na mamamayan laban sa La Fayette at sa ibang pagmimina sa rehiyon ng Bikol;

3. Mapataas ang antas ng kamulatan at madagdagan ang kaalaman ng mga kasapi/ lider ng Sagip Isla-Sagip Kapwa at mamamayan ng Rapu-Rapu kaugnay sa pagmimina;

4. Mapahusay at madagdagan ng mga batayang kaalaman sa pakikibaka at kampanyang masa ang mga kalahok at magkaroon ng kakayahan at pagkabisa sa pagsusustini sa kampanya laban sa Lafayette; at

5. Mapalawak at makonsolida ang organisasyon ng Sagip Isla-Sagip Kapwa;

6. Makatulong sa pagtugon sa mga kagyat na pangangailangan ng mga biktima ng La Fayette partikular ang epekto ng fish kill.

 

Mga pagkilos ng kampanya at mga aktibidad sa Kampong Bayan

 

Ø      Rally sa Dec. 5, 2007 sa harap ng Albay Capitol at sa Dec. 10, 2007 (Int’l. Human Rights Day)

Ø      Kampong Bayan sa harap ng Albay Capitol mula Dec. 5 – 12, 2007

      - tuloy-tuloy na programa

      - daily prayer rally

      - paglulunsad ng mga forum o group discussion

      - paglulunsad ng mga pag-aaral at pagsasanay at workshop

      - cultural presentation/konsyerto, film showing, photo exhibit, poster making para sa kalikasan

      - ehersisyong pangkalikasan

Ø      Piket/dialogue sa mga ahensya ng DENR, BFAR, EMB

Ø      Forum sa mga paaralan

Ø      solidarity mission ng mga suportang organisasyon, institusyon at indibidwal na katatangian ng aktwal na paglahok sa Kampong Bayan, Medical Mission at Relief Operation at Psycho-social Therapy

Ø      Pamaskong Handog sa Rapu-Rapu sa Dec. 18 - 20

 

Maraming paghahanda at pangangailangan ang kasalukuyang isinasagawa para ang Kampanya at Kampong Bayan  ay masustini. Kaya, nananawagan ang mamamayan ng Rapu-Rapu sa pakikiisa at pagsuporta ng mga iba’t ibang sektor ng mamamayan, organisasyon, institusyon, grupo at indibidwal upang makiisa sa ikakatagumpay ng Kampong Bayan at ang Kampanya laban sa pagmimina ng Lafayette.