SOME ONE HUNDRED POEMS OF ALEXANDER MARTIN REMOLLINO

A few of the poems published in Bulatlat, Arkibong Bayan, KM64 and his own blogsite

Bago Padapuin sa Kanila ang Inyong mga Pamalo Alexander Martin Remollino   At isang krimen na pala ang magkampo sa harap ng isang "arko ng kapayapaan" upang hingin ang talagang sa iyo. Sana, bago padapuin sa kanila ang inyong mga pamalo ay naisip muna ninyo na ang mga katawang "humarang" sa Mendiola ay hindi lang mga tagapaghatid ng pagkain sa inyong mga hapag: kabilang din sila sa mga bumibili ng pampaaralang mga gamit ng inyong mga anak, ng mga pulseras at kuwintas ng inyong mga asawa't kabit; ng inyong mga uniporme, medyas, at kalsunsilyo. Sana, naisip ninyo ang lahat nito bago ituring na mga kriminal at padapuan sa inyong mga pamalo ang mga katawang "humarang" sa Mendiola upang hingin ang talagang sa kanila.

Notes for a Poetry Workshop, by Way of a Poem

NO WELLNESS
Alexander Martin Remollino

 

For Tweetie de Leon, Marian Rivera, and other Nestle product endorsers

There can never be wellness
in eating and drinking
the flesh and blood of workers
who fought for the good life.

ISRAEL, THE OPPRESSORS OF YOUR PEOPLE ARE STILL ALIVE
Alexander Martin Remollino

Israel,
your soldiers today are the Romans and Nazis of old.
Listen to the wails of the women and men in Palestine
whose homes were reduced to rubble,
whose sons and daughters and brothers and sisters
were slaughtered like pigs --
these are the same cries
that burst forth from the mouths of your people
as Jerusalem's ruins were being buried
under Aelia Capitolina,
as their loved ones were being gassed to death
in the concentration camps.
Israel,
the oppressors of your people
are still alive --
daily uprooting and murdering the Palestinians.

PARALLELS
Alexander Martin Remollino

Sixty years have the Palestinians spent
away from Palestine,
herded into the Gaza Strip and the West Bank
as the Jews were
in the ghettos of Nazi-occupied Europe.
For sixty years they have been fleeing
from massacres against them,
which are not unlike the pogroms of the Holocaust.

With their homeland being chewed up almost daily,
the Palestinians are getting dispersed
throughout the world,
as the Jews were after Rome's pillage of Judea.
And recently they have been walled in
from what is now Israel --
suffering the same fate that the Jews did
when the Romans built Colonia Aelia Capitolina.

KAHIT NA IISA ANG ATING TAHANANG LUPAIN
Alexander Martin Remollino

Isang bayan tayong hindi nasasakop
ng mga hanggan ng heograpiya.
Tayo'y nahahati sa kayraming pirasong nakakalat
sa lahat ng sulok nitong daigdig,
sapagkat itong ating lupain
ay pinaghahati-hatian ng mga tagaibang-bayan,
mga tagaibang-bayang inaari ang hindi kanila
at ninanakawan tayo ng tahanan sa sariling lupain.

Ang tirahan mo at ang tirahan ko
ay pinapaghihiwalay ng sampung libong milya,
kahit na iisa lamang ang ating tahanang lupain.

At ang nagbubuklod sa atin
ay ang iisang kasaysayan ng pagkakataboy
at ang iisang pakikitalad para sa pagsapit ng araw
na matitipon sa wakas ang mga pirasong nakakalat
sa buong daigdig,
at silang naghahati-hati sa lupang hindi kanila
ay tatakbong lahat na bahag ang mga buntot
mula sa ating lupain.

KUNG MAY MGA DALIRI SANA ANG LUPA
Alexander Martin Remollino

 

Binigkas ang tulang ito sa isang rali ng mga magsasaka may mahigit sa isang buwan na ang nakararaan, ngunit hindi pa nalalathala bago ang araw na ito. Ngayo'y iniaambag ito ng may-akda sa Blog Action Day 2008.

Hindi nila pag-aari
ang lupang kanilang pag-aari.
Paano magiging kanila
ang di man lamang nadampian
ng malalambot nilang palad?
Ang tanging pinagmumulan ng kanilang kapangyarihang mag-ari
ay ang mga daliri nilang mahusay na magturo
kung hanggang saan ang lupang nasasakop
ng kanilang pag-aari,
ng kanilang pag-aaring hindi kanila.

Kung may mga daliri sana ang lupa,
maituturo niya ang mga nararapat
sa kanyang pagkandili.
Maituturo niya ang mga lipaking palad
na nag-aruga sa kanya,
ang mga lipaking palad
na naghawan ng sukal at naghasik ng binhi
upang makapagluwal siya ng mga butil
na nagbibigay-buhay sa buong sambayanan.

ANG PINAKATAHIMIK MAN NATING MGA GABI AY HINDI TAHIMIK

NI ALEXANDER MARTIN REMOLLINO
Inilathala ng Bulatlat

Maging ang pinakamahimbing nating pagtulog
ay hindi mahimbing.
Sa pinakatahimik man nating mga gabi,
waring walang katapusan ang ingay ng mga buldoser,
ng nagkakapira-pirasong mga tabla,
ng nagkakayupi-yuping mga yero.
Sapagkat may ilang nagnanasang umangkin
ng ating karapatang
makumutan ng katahimikan sa kalaliman ng gabi,

ng ating karapatang huminga nang maluwag.

Sa lupang itong inaagaw nila sa atin,
ibig nilang itanim ang mga binhi
ng lalong pagrangya nilang mararangya.
Ang ating mga bangkay ang kanilang nais na pataba.

KAY PLARIDEL
Alexander Martin Remollino

Binigkas sa isang pagtitipun-tipon ng mga mamamahayag noong 3 Mayo 2008, Pandaigdigang Araw ng Kalayaan sa Pamamahayag, sa 70s Bistro. Inilalathala para sa ika-158 kaarawan ni Marcelo H. del Pilar (30 Agosto 2008).

I
Piping Dilat,
Dolores Manapat,
Plaridel:

Nangarap ka ring tumalunton sa mga ulap
ng mga kaisipang "panghabang-panahon"
ukol sa kagandahan,
ngunit nanatili ang iyong mga paa sa lupa
at ipinagpauna mo ang pagtugon
sa mga panawagan ng iyong panahon.
Sa Diariong Tagalog,
sinimulan mong hubdan ng maskara ng karangalan
ang mga kolonyal na awtoridad ng Espanya sa Pilipinas.
Nakipagdasalan-at-tuksuhan ka pa
sa mga puting malignong suot ay sutanang itim.
Di naglaon,
pinakawalan ng mga prayle ang kanilang mga kampon
at sumikip sa iyo ang Pilipinas
at kinailangan mong mandayuhan sa Espanya
upang doon ipagpatuloy ang paghihimagsik ng panulat.
Doon, ang pinamatnugutan mong La Solidaridad
ay namandila ng mga kahilingan
para sa lalong pagkalinga ng Inang Espanya sa Pilipinas.
Subalit nagtaingang-kawali ang Espanya
at ipinagamit mo kay Pingkian ang iyong pangalan
upang itatak sa una't huling pangulong tudling
ng Kalayaan.
Sa dakong huli, ikaw ay nauwi
sa pamumulot ng beha sa mga bangketa ng Barcelona
upang tupukin ang gutom at ginaw.
Nadarang din ang iyong mga baga
at sapilitan kang inihiga ng tisis.
Ngunit, kahit sa pagkakaratay,
walang pahinga ang iyong diwa
at nanginginig ang mga daliring walang-patid ang pagnanais
na hawakan ang pluma.
Paulit-ulit na nalilimbag sa iyong isip
ang tanong na ito:
"Paano na ang Inang Bayan?"
Hanggang sa ikaw, na sakdal ng kayamanan ang diwa,
ay lisanin ng iyong hininga
sa sala de pobres ng isang ospital sa Barcelona.

II
Piping Dilat,
Dolores Manapat,
Plaridel:

Tiniis mo ang buhay na puno ng pagpapakasakit,
at hanggang sa iniaalok na ang pagpapahingalay
ay walang-tigil ang iyong pagbabalikwas,
sapagkat ikaw ay mangingibig
na taos-pusong humarana
sa Mutya ng Katotohanan --
gaya ng sinumang tunay na peryodista.
Bagama't panulat ang iyong piniling sandata,
dumaloy sa iyong mga ugat ang dugo
ng isang mandirigmang nakahandang sumagupa,
sa ngalan ng matwid,
"kahit na ang labanan ay isa sa sandaan" --
gaya ng sinumang tunay na peryodista.

TO A WARRIOR DYING OLD
Alexander Martin Remollino

You were one of a kind as a warrior,
one who dared to venture
where even the fearless feared to tread.
You marched to the Devil's den
for the cause of the heavens.
Without hesitation you courted the wrath
of the false gods, the usurpers of power:
you fought for the right "without question or pause,"
ever resting your faith
on the God of justice fighting by your side.

 

In memoriam: Danilo Poblete Vizmanos
(24 November 1928-23 June 2008)

MGA MANHID
Alexander Martin Remollino

Habang binabagtas ng sinakyan kong dyip kanina
ang isang lansangan sa Quezon City,
tinawag ang aking pansin
ng isang higanteng karatulang may nakangiting mukha ni GMA
na nagsasabing,
"Ramdam ang kaunlaran."
Siguro,
ramdam na ramdam nga ang kaunlaran
kaya kailangang ipagsigawang nararamdaman ito –-
parang sinasabing mga manhid tayo
kaya hindi natin nararamdaman.
Pero sino ba ang talagang mga manhid?
Ano ang pagiging manhid?
Ang pagiging manhid
ay ang pagsasabing "ramdam ang kaunlaran"
kahit na pinagtitiyagaang pilahan ng mga tao
ang kakapurit na murang bigas na mabuhangin at mabato
habang kayraming palayan sa Pilipinas
na nagiging mga golf course o taniman ng export crops.
Ang pagiging manhid
ay ang pagsasabing "ramdam ang kaunlaran"
kahit na nag-uunahan patungong kalawakan
ang mga presyo ng inangkat na produktong petrolyo
habang mga korporasyong dayuhan ang nagpapasasa sa Malampaya't Sulu.
Ang pagiging manhid
ay ang pagsasabing "ramdam ang kaunlaran"
kahit na nagtitiis na kumain ng darak ang karamihan
habang dalawa sa malalaking negosyante ng Pilipinas
ang nasa talaan ng 500 pinakamayayaman sa buong mundo.
Silang nagsasabing "ramdam ang kaunlaran" –-
sila ang mga manhid:
mga may kalyo sa tiyan
mga may kalyo sa mata
mga may kalyo sa utak.
Sila ang mga manhid at hindi tayo.

HUWAG MONG ISIPING ANG IYONG PAGYAO'Y DI PAGLISAN NG ISANG BAYANI
Alexander Martin Remollino

 

Sa alaala ni Crispin "Ka Bel" Beltran, lider-manggagawa, 1933-2008

Maramot sa liwanag ang araw
at siya'y nagtatago sa likod ng mga abuhing ulap
nang ikaw ay iwan ng huli mong hininga.

Hindi ka nasawi sa larangan,
di-gaya ng siya mong nais.
Ngunit huwag mo sanang isiping ang iyong pagyao
ay hindi paglisan ng isang bayani,
sapagkat hanggang sa huli mong hininga,
may ligtas na pahingahan sa iyong puso't isip
silang nagpapagal
upang bigyan ang bansa't ang buong daigdig
ng bubong na masisilungan, kalasag
laban sa dahas ng unos at lupit ng araw.
Hanggang sa kahuli-hulihang sandali,
ang bawat tibok ng iyong puso ay laan
sa kanilang nagbabaon ng mga pako sa kahoy at kongkreto
upang itindig sa lupa ang mga tahanan.

Ikaw ay bayani,
kaya't nauukol na mabuhay nang walang hanggan
sa pambansang alaala
upang maging tanglaw sa umagang makulimlim
at sa gabing walang buwan at bituin.

DISGUISING THEMSELVES
Alexander Martin Remollino

Guilt and shame --
particularly the types that tower --
are virtuosos at coming up with ways
to conceal their identities.
So a conversation about how visits
to certain friends of yours languishing in jail
are becoming rare as cases speedily tried
could jump to what is labeled
"the primary task of those behind bars"
without you knowing why or how.
Such things do take place
without bothering to explain themselves,
because guilt and shame --
especially of the colossal kind --
are geniuses at coming up with ways
to disguise themselves.

KUNG BAKIT LAGING LUMANG BALITA ANG NAIBABAHAGI KO SA MGA MAKADADALAW NAMA'Y KUNG BAKIT HINDI DUMADALAW
Alexander Martin Remollino

 

Kina Axel Pinpin, Riel Custodio, Aristides Sarmiento, Enrico Ybañez, at Michael Masayes -- ang tinaguriang "Tagaytay 5"

Sa inyong katayuan ngayon,
usad-bato ang kalendaryo't mga orasan:
kahit na nagbabagu-bago ang araw at oras,
waring wala ring sandaling lumilipas.
Kaya't sa tuwing kukumustahin kayo sa akin
ng mga kasama't kaibigang
sa kung anumang kadahilanan
ay mapagpasya sa kanilang kawalan ng kapasyahang
dumalaw
ay laging lumang balita ang naitutugon ko:
"Buhay pa naman sila,
pero wala pa ring paggalaw
sa kanilang kaso."

Ganyan yata talaga ang karaniwang karanasan
ng mga nabibilanggo
sa bansa kung saan ang mga gulong ng hustisya
ay umiikot lamang nang mabilis
kapag may ginto sa timbangan.

MGA DALIT SA PAGHAHANAP NG KATOTOHANAN
Alexander Martin Remollino

1.
Di bubukol kung di ukol.
Pero ang mga komisyon
Sa kontrata'y bumubukol
Sa bulsa ng mga baboy.

2.
Ang k'wagong nasa palasyo
Nang wala nating permiso --
Matakpan lang ang totoo,
Sarili ma'y niluluko.

3.
Itong si Gloria Arroyo
Ay walang gloryang totoo.
Isa s'yang bulaang tao:
Kapatid po ni Dorobo.

4.
O Banal na Espiritu,
Obispo namin ay hilo:
Sa pagtungong Paraiso,
Dinaana'y pa-Impyerno.

5.
Ang sa totoo'y magtakip,
Kapatid ng mang-uumit:
Di man siya ang nang-umit,
Kamay rin n'ya ay marungis.

Ang unang dalit ay kabilang sa mga nagwagi ng consolation prize sa ikalawang linggo (Marso 7-14, 2008) ng "Katext Mo sa Katotohanan," isang pampanulaang patimpalak ng Filipinas Institute for Translation, Inc. (FIT).

MABUBUHAY KA SA P41.25 SA ISANG ARAW, AYON SA NATIONAL STATISTICAL COORDINATION BOARD
Alexander Martin Remollino

Sampung pisong pisbol ang kainin sa almusal.
Sampung pisong pisbol ang kainin sa tanghalian.
Sampung pisong pisbol ang kainin sa hapunan.
Sa halagang P30, lubos nang matutugunan
ang pangangailangang kumain
nang tatlong beses sa isang araw.

Para naman sa "panulak,"
mabibili sa sampung piso
ang pinakamaliit na bote ng mineral water.
Matutong magtipid at kakasya sa maghapon
ang 350 ml na tubig.

'Yang matitirang P1.25 ay huwag balewalain:
kapag nagmarakulyo ang sikmura
at ayaw kang patulugin pagdating ng gabi --
lamang-tiyan din 'yan,
lamang-tiyan din 'yan.

ISANG PAALAALA SA ATING LAHAT HINGGIL SA MGA GANITONG PANAHON
Alexander Martin Remollino

Mabuti pa raw ang kubong ang nakatira ay tao
Kaysa roon sa palasyong nakatira ay kuwago.
Ngayon, tayong taong laging nangahuhukot sa kubo
Ay nagtataboy ng k'wago mula roon sa palasyo.

Ngunit, hangga't sa 'ting bayan ay isang kaugalian
Ang pag-ayaw na lumingon sa ating pinanggalingan,
Tuluy-tuloy lamang tayong wala ring paroroonan --
Humakbang ma'y di aalis sa ating pinagsimulan.

Hangga't tayong mga tao ay hindi nangatututo,
Itong ating mga buhay ay hindi rin magbabago:
Tayong tao'y lagi't laging mangahuhukot sa kubo
At parati nang kuwago'ng malalagay sa palasyo.

AT KAHIT NA NINGNING AY WALA SA IYO
Alexander Martin Remollino

Ikaw na ngayo'y nasa pinakamataas na luklukan
ng aming bayan: luwalhati -- liwanag --
ang ibinabandila ng iyong pangalan.

Ngunit anong luwalhati ang mababanaag
sa isang magnanakaw na sa araw,
hindi man lamang sa gabi, nagnanakaw?
At anong luwalhati ang mababanaag
sa isang mamamatay-taong ang mga kamay
ay hindi matuyuan ng dugo ng bayan?

Luwalhati ang ibinabandila ng iyong pangalan,
ngunit isang silahis man lamang ng liwanag
ay wala ka --
at kahit na ningning ay wala sa iyo.

I READ THIS LINE IN BOLD LETTERS ON YOUR FOREHEAD
Alexander Martin Remollino

What did they say about the young Maceda --
"so young and so corrupt"?
I read this line in bold letters on your forehead
whenever I hear your drumbeating
for that thief and tyrant in Malacañang
who holds a gold-plated scepter.

 

For Lorelei Fajardo, deputy presidential spokesperson

WHY YOU'RE ON THE RUN
Alexander Martin Remollino

 

"Papa, if it is true that you did well for the country, why is it we are on the run?"

-- Rodolfo "Jun" Lozada, National Broadband Network (NBN) scam whistleblower, quoting one of his children in a Feb. 18 speech
 

You are all on the run
even as your father did good for the country --
because this is a land where, for the longest time,
those who do good for others
have been looked upon like rotten eggs.
Yes, for ages we've been throwing out the good stuff
and feasting on that which is rotten to the core.

At times we throw up the moldy food
that we have grown to love gobbling up.
But, as we have all too often seen,
it is a prevalent habit in this part of the world
to swallow your own vomit.

Until that habit is licked,
no one can tell how long you'll be on the run
in this country --
for which your father did good.

BLACK SWAN
Alexander Martin Remollino

And the black swan let itself be found.
In so doing, it shocked into their senses a people
long accustomed to thinking of thievery
as something to be met simply
with a shrug of the shoulders.

That could all be very well.
But until when will this nation be waiting
for black swans?

CHOICES
Alexander Martin Remollino

We have by and large been reduced to choosing
between hell and the deep blue sea.
The path to the heavens is now "the road less traveled."

Is it simply because it is infinitely easier
to make a downhill run to the Devil's den,
or to take a plunge into the mystery-filled depths
than it is to scale the heights?
Or is it because there are now so many among us
with cotton spines and jelly knees
that the uphill path has become the most-feared option?

But of what consequence are the pains
of even the most laborious climb
if at the end of the road lie the heavens?
Let us not let the weak of will and mind pull us down,
for ours
is a journey worth all the pains that come with it.

MAGKABILANG DULO HALOS
Alexander Martin Remollino

 

Alay sa mga magbubukid ng Sumilao, Bukidnon

Hindi na "diyan lamang" ang kanilang nilakad
kahit para sa mga paang matagal nang nasanay na magturing
na "diyan lamang" ang tatlong bundok na lakarin.
Hindi "diyan lamang" kundi sanlibo't pitong daang kilometro --
magkabilang dulo halos nitong kapuluan --
ang itinakda nilang haba ng kanilang lakad
sa pagitan ng pag-asa't kawalan ng pag-asa.

At bakit naman hindi?
Layang magtanim at umani --
layang huminga nang maluwag sa kasariwaan ng hangin --
ang katarungang mailap na kanilang tinutugis.

Subalit ang dulo ng kanilang paglalakbay
ay tila lakbayin pa ring higit pa
sa sanlibo't pitong daang kilometro:
lakbaying kung saan dudulo
ay walang nakababatid.

Samahan natin sila sa kanilang paglalakbay,
gaano man kalayo ang lakarin
at saanman umabot ang ating mga talampakan
sa pagtugis sa layang magtanim at umani --
layang huminga nang maluwag sa kasariwaan ng hangin.

IF THOSE MUTE WITNESSES COULD SPEAK
Alexander Martin Remollino

 

A final tribute to Monico M. Atienza

Your passing opened up the road
to a convergence of contradictions.

It seems as though the entire human race
was there for your stopover
and the march to your final destination.
So many mouths claimed
to have been friends with you,
it seemed like a contest for pouring out
the best testimonial.

Such is the glory of your greatness
that all wish to bask in it,
and the sole consolation lies in this:

that merely doing so does not make them
a single inch greater.

If the land and the wind
that you not just once serenaded with your poems,
the walls and floors and ceilings
of the classrooms and offices and meeting places
that you graced with your presence --
the mute witnesses to your struggles and sufferings --
could speak,

they would cry out one by one to the high heavens
the names of your true friends.
They know that your true friends are they
who fully live the convictions
you embraced to the end.

HINDI KAILANMAN
Alexander Martin Remollino

 

Sa alaala ni Rene O. Villanueva, 1954-2007

Sa dakong huli, naubusan din ng tinta
ang panulat na tila hindi kailanman mauubusan.
Kayhirap isiping yumao na siya:
paano mamamatay
ang panulat na isang buong panitikan yata
ang naiakda?

Marahil,
hindi niya hahangaring ipagpatayo siya ng monumento.
Ang hindi niya alam ay may monumento na siya,
buhay pa man siya, at ito'y ang katotohanang
napalapit man siya sa mga "nakasuso sa bulok na sistema"

ay manunulat siyang hindi nagbili ng kaluluwa,

hindi kailanman.

HIS LIFE WAS NOT GLITTER BUT LIGHT
Alexander Martin Remollino

 

In memory of Monico M. Atienza -- revolutionary, writer and teacher (1947-2007)

Death tried thrice to take him:
the first and second attempts were failures,
and the third was the last.
He vehemently refused to just let go of life like that:
twice he stubbornly resisted Death's attempts on him --
even as he had a wound that refused to heal,
even as his consciousness refused to return.

And rightly so, for his
was a life that was worth fighting for to the death.
In a nation grown enamored by the glitter of foil,
his life was not glitter but light:
a bright star, steadfast amidst the dark sky and long night
in this "country of our sorrows."

OF CALLUSED SOULS
Alexander Martin Remollino

 

For Sen. Antonio Trillanes IV

There are those who would salute your failed attempts
at leading a changing of the guard,
and there are those who would thumb them down.

But that is beside the point --
the point being that you definitely had a point
in those instances you wondered aloud why people
have repeatedly failed to rise to the occasion
at crucial points
in our recent history of benightedness.
Have their souls become so thoroughly callused
by repeated dehumanization
that they now think like beasts of burden?

ANG MAHIGIT SA SANSIGLO AY WARING WALANG ANUMAN
Alexander Martin Remollino

I
Ang mahigit sa sansiglo ay waring walang anuman.

Naririto pa rin
ang mga maharlikang nagnanais na maging alipin
na humiklas sa iyong hininga.
(Magugunitang matapos ang kanilang kataksilan
sa Bundok Buntis, Maragondon
ay pinilas-pilas nila ang "Katapusang Hibik ng Pilipinas"
at pinalitan ito ng Kasunduan ng Biak na Bato.)

Sila'y naririto pa rin, Bonifacio:
naghahari pa rin sa ating lupaing
nakasanla pa rin pati kaluluwa.

II
Sa Biak na Bato,
apatnaraang libong piso ang naging kabayaran
upang ideklara ni Aguinaldo
na bandera ng mga bandolero, bandido't ladron
ang watawat ng mga Anak ng Bayan
at kanyang saluduhan
ang bandila ng Espanya.
Tumalilis siya patungong Hong Kong
bitbit ang magkapatid na Paterno
at iba pang "kapatid ni Cain."

Subalit sinuyo sila ng Estados Unidos
na noo'y kaaway na mortal ng Espanya
at inalok ng tulong sa pakikidigma,
at sila'y bumalik sa Pilipinas
upang muling magtimon sa Himagsikang
ipinagbili nila pati dangal sa Biak na Bato.
Sa Kawit, kanila pang
ipinagsigawan ang "kasarinlan" ng Pilipinas
na nasa mapagkandili diumanong kamay
ng "Dakila't Makataong Bansang
Hilagang Amerikano."

Ngunit ang kasarinlang natamo
ay "tanikalang ginto" lamang pala
at doon sa mga larangan,
muling umalingawngaw ang mga putok ng baril.

Sa muling nagbangong Himagsikan,
dumanak ang dugo ni Luna --
sa kamay ng sariling mga kababayan,
mga tauhan ni Aguinaldo --
matapos ang kanyang pagsigaw ng:
"Mabuhay ang kasarinlan!
Kamatayan sa awtonomiya!"

Samantala,
sa hanay ng Rebolusyonaryong Pamahalaan,
ikinalat ang kamandag ng kabulaanan
laban kay Mabini.
At siya'y nagbitiw sa tungkulin.

Bonifacio, batid nating si Mabini
ay mortal na kalaban ng pananakop --
kagaya ni Luna.

Habang tinutugis palang parang daga
ng mga puwersa ni Funston si Aguinaldo,
naglalaro na sa kanyang isip
ang muling pakikipagsapakat
sa mga kaaway ng kasarinlang
dinilig ng dugo ng ating mga tunay na kapatid.
Matapos na madakip ni Funston,
agad na sumaludo si Aguinaldo
sa bandila ng Estados Unidos
at muli niyang dinurhan sa mukha
ang mga manghihimagsik na Anak ng Bayan --
kabilang na si Sakay,
na sa malao't madali'y ipagkakanulo sa bitayan
ng mga pumatid sa iyong paghinga.

III
At hindi matatapos doon
ang kanilang pang-aagaw ng tagumpay
at pagkakanulo sa pakikibaka.

IV
Sa Pambansang Asambleyang natayo,
nagputakang parang mga manok
ang mga Quezon at Roxas
at sila'y nag-unahang parang mga daga pa-Washington
gayong ang hangad lamang nila kapwa
ay kasarinlang gumagapang
at inaalalayan ng Amerika.

Bonifacio, ang mga kapatid din ni Aguinaldo
ang kumilala sa "karapatan" ng Hapon
na gapusin ang Pilipinas
at paulit-ulit na bayuhin ng puluhan ng baril
ang humpak na tiyan ng ating mga kapatid.

Sila rin ang yumakap nang buong higpit
sa "kasarinlang" nagbigay ng pagkakataon sa Amerika
na lamuning tuloy-tuloy ang ginto't bulaklak
ng lupaing Pilipinas --
kasarinlang "lukob ng dayong bandila,"
kung saan ang Pilipinas
ay patuloy na nakasanla pati kaluluwa.
At ito'y pagyakap na kasama pati mga hita't binti.

V
Sila ang unang pumalakpak
nang iladlad ni Marcos ang tabing ng karimlang marahas
at sa EDSA,
nang masunog sa poot ng taumbayan ang tabing,
mabilis pa sa kidlat
na hinablot nila ang watawat ng pakikitalad
na taumbayan ang siya namang talagang tumatangan
at walang kahihiyang sila ang nagwagayway nito.

Gayundin ang ginawa nila
nang sa pangalawang pagkakataon --
labing-apat na taon matapos mapalayas si Marcos --
ay maging tagpuan ng poot at pag-asa ang EDSA.
Kalaunan,
nalaglag kapwa ang mga maskara nina Estrada't Arroyo
at napatunayang iisa lang pala ang kanilang mga mukha.

Ginawa nila ang lahat nito
habang nagpupugay sa dayong bandilang
nakalukob pa rin sa ating watawat.

VI
Ganito ang ginawa nila, Bonifacio --
sapagkat ang tunay na hangad nila
ay hindi ang kalayaan, hindi ang dangal
kundi ang mga susi, ang mga susi
sa mga bastiyon ng kanilang pinapanginoong mga dayo.

VII
Huwag munang humimlay, Bonifacio
sapagkat ang "Katapusang Hibik ng Pilipinas"
ay hindi siyang naging katapusang hibik.
Hindi natatapos ang hibik ng Pilipinas,
hindi matatapos ang hibik ng Pilipinas
hanggang sa hindi nalalagot ng punlo
ang matandang tanikala
at hanggang sa hindi napaluluhod at napahahalik sa lupa
ang mga nagkanulo't patuloy na nagkakanulo
sa ating Himagsikan.

 

Pasasalamat na walang hanggan, Dr. Renato Constantino -- Ang May-akda

MARIANNET
Alexander Martin Remollino

 

DAVAO CITY, Philippines -- A 12-year-old girl, who became despondent over her family’s poverty, hanged herself inside their makeshift house a day after her father told her he could not give her the P100 she needed for a school project.

Using a thin nylon rope, 12-year-old Mariannet Amper hanged herself in the afternoon of November 2. She was a sixth grader at the Maa Central Elementary School.

Her father, Isabelo, 49, who was out of job as a construction worker, said Mariannet asked him for P100 which she needed for school projects, on the night of November 1. He told his daughter that he did not have the money yet but he would ask his wife if she could get some money for her. The morning after, however, he was able to get a P1,000 cash advance for a construction work on a downtown chapel.

By the time he got home, Mariannet already lay dead...

-- Nico Alconaba, "Girl Who Killed Self Lamented Family's Poverty in Diary," Philippine Daily Inquirer, 7 November 2007

Ang mga pahina ng talaarawan niya
ang nagsasalita para sa kanya:

Mga pangarap lamang ang bumuhay sa kanya
sa loob ng ilang taong nagdaan.
Ngunit payak man ang mga pangarap na iyon
ay mistulang mga suntok sa buwan:
patay na bago pa man maisilang.

Isang araw, natagpuan siyang nakabigti.

======

Ilan na ang sa kanya'y nauna
at tiyak na hindi siya ang huli.
Para sa marami,
matagal nang nakabigti ang mga pangarap
sa "bansang ito ng ating mga kalungkutan."

Kaninong mga kamay ang pumaslang sa pag-asa
ng kayraming nawalan ng pag-asa?

Mga kamay na walang hinawakan buong buhay
kundi ang salapi nilang hindi kanila.
Mga kamay na sumenyas na ayos lang ang lahat
habang kayrami ng mga taong
sinasawi ng dalita.

Salaring lahat silang nasanay nang mabuhay
na parang mga patay --
silang mga patay na buhay, mga buhay na patay
na maiging magpatiwakal na lahat
upang mabuhay na muli ang pumanaw na pag-asa
ng napakaraming tao,
lalo na ng mga batang hindi pa man isinisilang
ay tiyak nang walang bukas na haharapin.

======

Humimlay na si Mariannet Amper:
sinamahan na niya sa paghimlay nang walang hanggan
ang mga pangarap niyang isinilang nang walang buhay.
Sa ating mga diwa, sa ating mga puso --
hayaang magsaya si Mariannet sa kanyang kamusmusan,
hayaang ang kanyang mga pangarap
ay mabuhay nang walang katapusan.

http://www.emanilapoetry.com/writersgroup/index.php/2007/11/09/mariannet/
http://www.tinig.com/mariannet/
Kasama rin sa http://www.bulatlat.com/2007/11/apat-na-tula-kay-mariannet-amper-12-taong-gulang

SILANG IILA’Y IISA ANG MUKHA
Alexander Martin Remollino

 

Sa masang tagasuporta ng dating Pangulong Joseph “Erap” Estrada

========

“I believe I can best continue to repay our people the blessings that God has so graciously given me by supporting from hereon the programs of Mrs. Arroyo that are intended to attack generational poverty and hunger.”

–- Joseph “Erap” Estrada, 26 Oktubre 2007, matapos mapalaya sa bisa ng executive clemency

I
Kaytagal ninyong sinubaybayan ang pelikulang-seryeng iyon:
ang walang-katapusang duruan
ng isang gustong makalaya’t isang ayaw makulong.
Kaytagal na kayo’y nakingitngit, nakidalamhati
sa tauhang nakakulong
sapagkat sa tabing ng inyong mga panaginip,
siya na sana ang maghuhudyat ng inyong itinakdang araw –-
dangan nga lamang at inagaw ng iilan sa kanya,
wika ninyo,
ang luklukang inyong sa kanya’y pinaghatiran.

Sa wakas ng palabas,
umugong at dumagundong ang inyong mga hiyaw
nang ang bida’y humarap sa inyo
na wala nang posas ang mga galanggalangan –-

at aywan kung rumehistrong malinaw sa tabing
ang nabunyag na katotohanang
’sindilim ng bulwagan kung patay ang mga ilaw:
na yaong bidang kaylaong ipinagrosaryo’t ipinag-orasyon
at kontrabidang kaylaong gustong ipakulam

ay iisa lamang pala ang tunay na mukha.

II
At dito’y walang dapat ikapanlaki ng mga mata
sapagkat sa pelikula ng ating kasaysayan,
tayong mamamayan ay lagi nang mga hamak na ekstra
at may iilan lamang na bida’t kontrabida
na iisa ang hilatsa ng mga mukha.
At magpapatuloy ang nakapahaba nang palabas na ito
hanggang tayong mamamaya’y hindi nakapagpapasya
na maging direktor ng sariling kapalaran.

IN THESE TIMES THAT TEST US
Alexander Martin Remollino

It is tempting quite to be thankful for this day’s dawning,
even as we should not be so, by any means.

For these times, which test the mettle of men and women,
afford us this unusually rare opportunity
to see –- in all their uncovered ignominy –-
the sunshine patriots and the summer soldiers among us:
they who, like the weeds,
would kiss the soil at the slightest huff of the wind.
It is not difficult in times like these
to recognize the genuine warriors –-
who would stand proud amidst the fiercest storms,
like the narra and the molave,
and refuse to settle for anything less
than the most glorious of triumphs.

MAKALAMPAS LANG NANG KAUNTI SA PAANAN
Alexander Martin Remollino

May higit sa isang taon na ang lumalakad
mula nang ang mga paa ng mga
Dale Abenojar, Erwin Emata, Leo Oracion, at Romi Garduce
ay makahalik sa tuktok ng Everest.
Noo’y nagpista ang buong bayan,
at karapat-dapat lang na ipagbunyi hanggang langit
ang kanilang tagumpay.
Sila ang kauna-unahang mga anak ng Pilipinas
na nakarating sa tuktok
ng pinakamataas na bundok sa mundo.

Ngunit huwag sanang angkinin ang kanilang tagumpay
bilang “tagumpay ng ating lahi,
tagumpay ng ating lipi.”

Hindi nila panahon ang ating panahon:
sila’y angat sa ating panahon.
Sapagkat ang ating panahon
ay panahong nagkakasya ang karamihan
sa makalampas lang nang kaunti sa paanan
ng bundok na ni hindi kasintaas ng Everest,
at sapagkat malapit lamang sa paanan
ang hinahangad na marating,
itinuturing nang malaking tagumpay
ang makaapak sa paanan lamang –-
sa halip na tuklasin at sikaping igpawan
ang dahilan ng kahinaan ng tuhod.

ANG LALONG MAHALAGA SA ATING PANAHON
Alexander Martin Remollino

 

Kay Aquilino “Koko” Pimentel III, ang tunay na ika-12 senador ng halalan ng 2007

Gusto ko sanang humiling ng aral sa iyo
hinggil sa kung paano ang digmaang
ang labanan ay isa sa sandaan,
ang kalaban mo ay buong daigdig.
Sapagkat nauna ka sa akin,
at ang landas ng buhay
ay maraming laang patibong
na mahirap takasan –-
kabilang ang mga digmaang
wala kang kakampi,
o kung may kakampi ka man
ay siya ring kaaway mo pala.

Ngunit huwag na muna.
Sapagkat sa wari ko,
higit na mahalaga sa ating panahon
ang alamin

kung bakit tayo ngayo’y napaliligiran
ng mga matang di man lamang nagtitis
sa pagdaan ng nakangisi’t nandudurong katampalasanan –-

na tila ba hindi nakasusulukasok
ang amoy ng bulok na bangkay,

na tila ba hindi nakababasag ng tainga
ang mga kantang wala ni titik, ni tugtog.

HINDI IYAN ANG AMING HINAHANAP
Alexander Martin Remollino

Bakit iyan ang ibinigay ninyo sa amin?
Hindi iyan ang aming hinahanap.

Ang aming hinahanap
ay hindi ang inyong paboritong mga kanta --
mga kantang may mga titik nga ay walang sinasabi,
mga kantang may himig nga'y walang ipinaririnig --
mga kantang walang paiindakin
kundi yaong ang mga utak
ay nasa mga kuko sa kanilang mga paa.

Ang aming hinahanap
ay mga

kasama
kapatid
kaibigan

na iwinalang parang mga bula
at ngayo'y hindi namin malaman-laman
kung ipagtitirik na ba ng mga kandila
o aantaying isang araw ay biglang magpakita.
Sila'y mga taong
naglagay ng sariling mga buhay sa panganib
alang-alang sa pangarap
na lahat ay mabuhay nang walang panganib --
at sila'y iwinalang parang mga bula
ng mga duwag, mga natatakot
na matupad ang kanilang mga pangarap.

Ang aming hinahanap

ay kalayaan
at katarungan.

Ito ang aming hinahanap.
at hindi ang inyong paboritong mga kantang
walang paiindaking sinuman
kundi yaong ang mga utak
ay nasa mga kuko sa kanilang mga paa.

Huwag iyan ang ibigay ninyo sa amin.

DO NOT PUKE AT THE SIGHT OF THE SOIL
Alexander Martin Remollino

Do not puke at the sight of the soil.
It is not as dirty as you think.
It is not as dirty as it looks.
Even if littered with manure and other wastes,
the soil is still a thousand times cleaner
than any, any of the hands
that desecrated the wishes of the people.

MAGUINDANAO, SULU, LANAO DEL SUR: 2007
Alexander Martin Remollino

Maguindanao, Sulu, Lanao del Sur:
doon pinagpasyahan ng iilan ang kapasyahan ng bayan.
Doo'y nakapaghalal ang mga taumbayan
nang di naghahalal:
sa maraming bayan sa mga lalawigang iyon,
ni hindi nila nahipo ang mga balota.

Isang milyon halos ang mga botong mula roon,
mga botong isinulat ng mga kamay
na karamiha'y hindi nakahawak ng balota --
isang milyon halos na botong kung ibilang na lahat
ay sapat upang itakda ang kapalaran
ng dalawang mahigpit na naglalabang koalisyon.

Maguindanao, Sulu, Lanao del Sur:
doon ibinaba ng iilan ang hatol ng mga mamamayan
sa karampot na kriminal na ayaw maparusahan.

PAGKAKAIT NG KATAHIMIKAN
Alexander Martin Remollino

 

Sa mga kaanak at kaibigan ni Jonas Burgos at ng iba pang biktima ng sapilitang pagkawala

Kabilang sa inaangkin nilang mga pribilehiyo
ng kanilang katungkulan at uniporme
ang karapatang ipagkait ang katahimikan
sa pinakatahimik man nating mga gabi.
Ilan nang kaanak at kaibigan
na nakitalad upang ang lipunan ng mga tao
ay maging karapat-dapat sa mga tao
ang kanilang pinapaglahong parang mga bula,
at tayo'y kanilang isinadlak
sa walang-katapusang pakikipagtalo sa mga sarili
hinggil sa kung ang nawawalang mga kaanak at kaibigan
ay aalayan na kaya ng mga elehiya
o patuloy na aantaying kumatok isang araw
sa mga pinto ng ating mga tahanan at tanggapan
o biglang sumulpot sa ating mga pagtitipon.

Dahil dito,
atin naman ang karapatang ipagkait sa kanila
ang katahimikan ng tiyak na pagkakaupo
sa mga luklukan ng kapangyarihan.
Atin ang karapatang ibitin ng buhok
sa tapat ng kanilang mga ulo
ang espada ni Damocles.

IT WAS NOT A ONE-SHOT DEAL FOR YOU
Alexander Martin Remollino

 

For Carlos Bulosan

Your courage does not lie in a one-time sigh of disappointment
at a seductive dream that turned out to be a nightmare.
Your life was a lifetime and a hundred of rage
against man's inhumanity to man.
From that fateful encounter with moneyed boors
at that market in your native Pangasinan
to your last days in America
(when you were too weak to even punch the typewriter's keys),
you were fighting for a truly human society.

It is not those one-hit wonders who can fully honor you.
It was not a one-shot deal for you
but a struggle lasting beyond a lifetime.

SAPAGKAT NASA GAYONG PAGHIHINTAY ANG PAG-ASA NILA'T KINABUKASAN
Alexander Martin Remollino

Mapalad ang mga nangangailangan
sapagkat ang kanilang pag-asa't kinabukasan
ay nasa paghihintay lamang ng suwerte sa tuwi-tuwina.
Kailangan lamang nilang mag-antay na irehistro ng mga bola
ang numero ng kanilang tiket,
o maambunan sila ng mga proyektong pangkawanggawa
ng gobyernong walang pakialam
kung mabutasan nang kasinlalaki ng kamao
ang mga bituka ng mga mamamayan.

Ito lamang ang kanilang dapat na gawin.
Di na kailangang putlin pa nila
ang mga ugat ng kanilang pangangailangan.
Kailangan lamang nilang maghintay ng suwerte
sa tuwi-tuwina
sapagkat nasa gayong paghihintay
ang kanilang pag-asa't kinabukasan.

Mapalad ang mga nangangailangan.

AND SO THE BELL SHOULD NOW TOLL FOR THEE
Alexander Martin Remollino
 

“(What is happening today by way of human rights abuses) is nothing compared (to what we have experienced. What is happening under the Arroyo regime today) is so tiny that it is a mere speck.”

-- Gaudencio Cardinal Rosales, Archbishop of Manila, 26 March 2007

You are not having the bell toll for them.

"A mere speck of blood," you say
of the bloodbath that they in the Palace
have brought upon this nation.
Close to a thousand innocent lives seized
in just a little more than six years --
that, to you, is "a mere speck of blood."

Do you hold human life so cheaply
as to scoff at the slays of hundreds of innocents?
Just one such murder is too much,
and here you have hundreds, hundreds --
and still you have not found it fit
to cry for a stop to the killings.

You are not having the bell toll for them.

Is there a heart that beats in your chest?
It would be no surprise to find none.

And so the bell should now toll for thee.

PANALANGIN NG NAKIKITALAD PARA SA KATARUNGAN
Alexander Martin Remollino

Ama naming nasa langit
Na nais din naming malikha sa lupa,
Sambahin ang ngalan Mo.
Mapasaamin ang kaharian Mo
At ang niloloob Mong katarungan para sa lahat
Ay mangyari nawa sa lupa,
Para nang sa langit.

Bigyan Mo kami ng tapang at tatag
Upang harapin at labanan ang mga kumakamkam
Ng aming kakanin sa araw-araw.
At patawarin Mo kami
Kung di-sadyang may pagkukulang sa aming pagbabantay
Sa kapakanan ng aming kapwa,
Para nang pagpapatawad namin
Sa mga di-sadyang nagkulang nang gayon sa amin.

At huwag mo kaming ipahintulot
Sa tukso ng kasakiman,
At iadya Mo kami
Sa lahat ng masama.

Siya nawa.

MESSAGE TO THE GUILTLESS
Alexander Martin Remollino

 

There is this mindset, which I think is so passe, that says: "The country is in shambles and the country is having a hard time and you are out there partying." But this generation is guiltless when it comes to that.

-- Tim Yap
 

It is not just that ten nights a week you party
like you'd never go to another party
while multitudes rot like plants long deprived of water
in this basket case of a country.
When those who bring the sumptuous dishes to your tables
ask for a greater share of the food they produce
from back-breaking toil in the fields and factories,
their demands fall on deaf ears --
or they themselves are fed to the prisons
or peppered with bullets.
They who feed the nation
are left to starve to death
so that you can continue
with your nightly bacchanalian orgies.
And you are guiltless.

DETERMINING DEMENTIA
Alexander Martin Remollino

 

For Federico Licsi Espino

You insist,
complete with the needed mathematical logic,
that 1 + 1 = 0.

At this point it is found easy to brush you aside
as a head with loose screws.
It has long been proven and held as absolute
that 1 + 1 = 2.
There's solid proof behind that,
unearthed by the most scientific of methods.

But in a world where it's fashionable
to describe the night sky as brilliant blue,
in a world where fools are applauded
for making fools out of everyone --
who has the competence
to determine the state of your mind?

KAMPANYA MMVII
Alexander Martin Remollino

Pakinggan ang mga talumpati ng mga pipi.
Ang lalakas ng kanilang mga tinig;
Rumaragasang parang ilog ang mga salita
At ang agos ay tila walang katapusan.
Dapwat walang marinig isa mang kataga.
Ang tunog ng kanilang mga sigaw ay katahimikan.

Nakatatanggal ng tainga kung sila'y mangusap:
Gayong nagsasalita'y walang sinasabi.

May ingay na gayong walang tunog ay nakatutulig.
Ganitong ingay ang ngayo'y kumukubabaw sa ating pandinig:
Ang mga haranang walang tugtog at titik, na alay sa mga botante.

Umaapaw ang mga pagbibida, ang mga sumpa at pangako
Nilang nanliligaw sa ating mga boto.
Gayunman, sa gitna ng malakulog na palitang-salita
Ay walang masagap ang ating mga tainga
Sapagkat nangungusap sila nang walang ipinangungusap.

HIS LIFE IS WORTH FIGHTING FOR TO THE DEATH
Alexander Martin Remollino

 

For Monico M. Atienza –- activist, writer, and teacher

On the sickbed he wrestles with Death
mightily, and he is winning thus far.
His again is the breath,
the breath that Death tried to seize –-
and his hold this time is surer.

Even as his heart threatened to beat its last,
he insisted he was fine.

He is no stranger to uphill battles for his life.
He had done it before
and he has done it again.
From all indications,
he will be locked in a duel with Death
as long as there’s an ounce of strength in him.

And rightly so,
for his is the kind of life
that is worth fighting for to the death.
It is a life
that was never like a gun without bullets,
that was never like a pen without ink.

In the annals of our benighted land,
his name shines with the full glory of light
and not with the blinding glitter of falsehood.

With all his might he wrestles with Death,
and rightly so.
His life is worth fighting for to the death.

YOUR SURNAME DOES NOT BECOME YOU
Alexander Martin Remollino

 

Patriotism is a two-way process. It's not just you as a citizen. It's also about the government that should also give you work, or something for yourself, to be able to live a dignified life...

(Back home, the expectation is) that you should become the model Filipino, doing it for your country. I want something for myself. I want to move on.

-- Elmer Jacinto, 2004 medical board topnotcher, on choosing to work in the US as a nurse "for money"

It does not become you to bear the surname
of that young man whose life
was consecrated to the loftiest of purposes.
To the moment that his eyes closed,
never to open again,
they were afire with a smouldering project
in the name of Freedom.

You are there, you say,
because patirotism is not a one-way street.
But unpatriotism is never meant to be met
with more and more of the same.
You do not confront the unpatriotism
of those who presume to run this country
by running away from patriotism.

Which brings us to the heart of the matter:
it is not about them,
it is all about you.

You could not content yourself with all the opportunities
beckoning to you in the homeland
and responded only to the greater glitter of the dollar.
And then you excuse yourself,
saying that patrotism
is not a one-way street.

In sum, you have been living a life
that is like a shadowless tree.

What a joke it was then that Destiny played,
giving you the surname of that fine young man.
Your surname does not become you.

IN THE END, IT IS THE WORD MADE FLESH THAT COUNTS*

BY ALEXANDER MARTIN REMOLLINO
Posted by Bulatlat

There are those who think they are Christians
by their continually speaking out the words of Christ.
In the end, however,
it is not only the word that counts -–
but the word made flesh.

Here lies a man whose life was a continuous sojourn
in the company of Christ.
He took up the cross of serving the people
and struggled hard against Caesars playing God.
He was one who strove to usher in the day
when all men,
all men shall have become brothers
of one another.

In the end,
it is not only the word that counts -–
but the word made flesh.

This was a man who spokes the words of Christ
and made the word become flesh.
By this, he was a real Christian.

*This poem was recited at the tribute to Rev. Alfredo Faurillo on Jan. 5, 2007 at the UCCP national chapel in Quezon City

 

LET THE HEAVENS FALL ON THEM
Alexander Martin Remollino

And after all that was said and done,
the uniformed night beast from a foreign land
walks, free as a mad dog unleashed.
The young woman wronged once more wakes
on the bed of garbage along the boardwalk --
stripped almost to the bone,
raped -- this time by her rapist's jailers.

They have seized the scales of the blindfolded woman
and tilted these in the criminal's favor.
Let justice be done to the young woman twice raped.
Let the heavens fall on her rapist's treasonous jailers
with our wrath's irresistible gravity.

THEY WON'T BE STOPPING ANYTHING
Alexander Martin Remollino


They threaten to stop helping the soldiers of this country
because we insist on keeping the rapist of "Nicole"
behind our own bars?
They had better make good on that threat:
they won't be stopping anything to begin with.

What help have they given the soldiers of this republic?
Nothing, except to equip them with enough ammunition and arms
to make them lose in conventional warfare.

To hell with their mutual defense.
Their mutuality is a one-sided affair:
we defend them --
and we defend ourselves.

And they've pulled out of the joint exercises. Good for us!
The joint exercises are just rehearsals,
just rehearsals for the soldiers of this republic
in shooting off the emaciated hands
that feed them
and clothe them.

They won't be stopping anything to begin with,
so they had better make good on their threat
to stop helping the soldiers of this country.

DO NOT DEMAND RESPECT FOR THEM
Alexander Martin Remollino

After insults were thrown and heaped upon them
for their being bereft of principles,
a shrill voice rang out,
demanding respect for the "representatives."

But it is the "representatives" who should be asked for respect --
they who are a bunch of serial rapists,
they who arrogantly commit crimes in full view of the nation
and declare that their words are the law.
It is they who should be asked for respect
and not a citizen who pointed his finger
at them who deserve much worse than finger-pointing.

Do not demand respect for them:
there can be no respect for those
whose faces deserve to be doused with the murkiest water.

REHIMEN NG MGA TULISAN
Alexander Martin Remollino

At nang gabing iyon ay naihayag sa buong daigdig
ang pag-iral ng isang Republika ng Saging sa Pilipinas.

Ganap na naibasura ang pamamayani ng mga batas
at opisyal na pinasinayaan sa isang magarbong seremonya
ang isang rehimen ng mga tulisan.
Batas? At hindi ba't sila ang batas?
Ang sinasabi ng mga batas
ay ang kanilang sinasabi,
sapagkat gayon ang kanilang sinasabi.
A! para ano pang sila'y nasa kapangyarihan?

At ngayo'y ginagawa sa ating harapan
at 'pinangangalandakang naaayon sa batas
ang isang kagula-gulantang na krimen.

HE DIDN'T SAY WHY HIS BLOOD WAS WANTED
Alexander Martin Remollino

 

"The people wanted the blood of a young man, and that's what swayed the decision."

--- L/Cpl. Daniel Smith, on Makati RTC Judge Benjamin Pozon's decision convicting him of the rape of "Nicole" in Subic, Zambales last year

Of course he didn't say why his blood was wanted,
and that has made us look
like a big bunch of bloodsuckers.
Lest it be erased from the pages of the mind,
it has to be said again:
his blood was wanted because the dirt
with which he and three others smeared the honor
of a young woman and an entire nation
cried out to the ends of the earth
for his blood to cleanse it.

Of course it was a derogatory remark.
But in deprecating us,
he complimented us.
He acknowledged with his insult to the nation
that there's still a sense of justice in this land.
His calumny was a tribute.

COLLATERAL DAMAGE
Alexander Martin Remollino

They say that all wars are bound to inflict
collateral damage.
This is what they say when queried
about the rising piles of non-combatant corpses
across the land.
No less than seven hundred all in all --
and all of these, they say,
are collateral damage.
So expect every war to take the heaviest toll
on the likes of Mylene and Raymond Golloso --
thirteen and nine years old, respectively,
who were shot to death in the sanctity,
in the sanctity of their parents' bedroom
by soldiers fighting a legitimate encounter
with ''rebel'' forces.
For as they say,
all wars are bound to inflict
collateral damage.

HINDI LAGING PINAGPAPALIGUAN ANG UNANG ULAN NG MAYO
Alexander Martin Remollino

Ang sabi nila'y mainam pagpaliguan ang unang ulan ng Mayo.
Ang sabi ko nama'y maaaring oo't maaari ring hindi:
ang salalayan nito ay kung ano ang bumubuhos.

Hindi dapat na maligo sa unang ulan ng Mayo
kung ang bumubuhos ay mga bala,
tulad ng umulan kina Mylene at Raymond Golloso,
mga paslit na pinasok sa silid ng mga magulang
at binaril sa mukha, binaril sa mukha
ng mga sundalong napalaban sa mga rebeldeng komunista
noong hapon ng Mayo 7, 2004.

Hindi laging pinagpapaliguan ang unang ulan ng Mayo.
Hindi dapat na maligo sa ulan
kung ang bumubuhos ay kamatayan.

THE HUMAN KINETICS BEHIND A KILLING
Alexander Martin Remollino

There is human kinetics involved in the killing
of Andy Pawecan, a UCCP pastor in Nueva Ecija.

The soldiers of the Philippine Army's 48th Infantry Batallion, "D" Coy,
deserve our salutes --
not only because they are protectors of the people
but because they have made a monumental discovery
in the realm of human kinetics.
Through their painstaking research, we learn
that a man carrying a child eight months old
can fight back at three soldiers who blocked his way,
because they were just going to ask him some questions
and then let him go home anyway,
and eight more surrounding him;
that the right protection against such a menace
to the lives of eleven soldiers
is to shoot him to death.

This, my friends, is the human kinetics
behind the killing of Andy Pawecan.

ANG BALON NG IYONG LAKAS
Alexander Martin Remollino

Dati nang dumapo sa aking mga tainga
ang paglalarawan sa iyo
bilang isang ang kagaya raw ay tingting,
nakatatakot daw na salingin man lamang
sapagkat baka kagyat na mabali.
Ang mga nagsabi niyon
ay pinanawan na marahil ng kanilang mga utak
bago pa man lumisan ang huli nilang hininga.
Sapagkat sino ba ang talagang marupok?
Nasa pagitan ng iyong butuhang mga daliri
ang panulat na di matangay-tangay,
di matangay-tangay
ng gaano man kabagsik na unos.
Ang balon ng iyong lakas
ay isang pinanghahawakang paninindigang
kasinlantay ng araw na naglalagablab sa katanghalian,
di tulad ng marami sa mga bituin
sa langit kung gabi
na mga larawan na lamang,
mga larawan na lamang
ng mga talang matagal nang naubusan ng liwanag.

HINDI HUKUMAN ANG HULING HUGUTAN NG KATARUNGAN
Alexander Martin Remollino

 

Sa ikaisang taon ng panggagahasa ng ilang sundalong Amerikano kay "Nicole"

Ang isang taon ay waring isang habang panahon --
isang taon iyong ikaw na nagsasakdal,
ikaw na nagsasakdal ang siyang isinasakdal.
Nagsabwatan sila sa loob ng panahong iyon
upang pakilingin ang timbangang tangan
ng babaeng nakapiring
sa panig ng mga dayo, mga dayong
lumugso sa iyong puri't sa dangal ng bansa.
Ang mga itinalagang magtanggol sa iyo
ay sila pang umusig sa iyo.

Sa panig kaya ng katarungan dudulo ang lahat?
Hindi natin matiyak, "Nicole" --
hindi natin matiyak
sapagkat mahirap tiyaking ang tama'y mangyayari
sa bansa kung saan ang tagapangalaga ng watawat
ang siya ring nagpupunas nito sa mga puwit at paa.

Ngunit kung ang hatol ma'y maging sumpa sa iyo,
pakatandaang lagi
na hindi,
hindi hukuman ang huling hugutan ng katarungan.

SA ARAW NA GANAP NATING BAWIIN ANG ATING PAGPAPAHINTULOT
Alexander Martin Remollino

Kailangan daw natin ang kanilang pahintulot
upang makapagpahayag,
maging upang makapaningil ng katarungan
alang-alang sa isang obispo,
sa isang obispong katulad ni Kristo
ay ipinako sa krus
dahil pinanigan niya ang mga inapakan.
Kailangan daw natin ang kanilang pahintulot.

Umakyat na ang kapangyarihan
sa kanilang mga ulo.

Kaya nakalimot na sila,
nalimutan na nilang kaya sila naririyan
ay dahil na rin sa ating pagpapahintulot.
Tayo ang unang naglagay ng setro
sa kamay ng reyna.
At umaapaw ang masasarap na pagkain
sa dambuhalang mga hapag nila sa Palasyo
dahil sa mga buwis na ang ipinambabayad
ay ang mga butil ng ating pawis,
ang mga patak ng ating luha at dugo.
Kaya sila naluklok sa kataas-taasan
ay dahil sa atin, dahil sa ating pagpapahintulot.

At pagpapahintulot pa rin ang pananahimik
habang dumaragundong ang tunog ng mga ulong
binabayo ng mga batuta, binabayo ng mga batuta
dahil nagtangkang tumungo sa Mendiola
at ihingi ng katarungan
ang isang alagad ni Kristong ipinako sa krus.

At sapagkat tayo ang sa kanila'y nagluklok
at nagpapapanatiling nakaluklok,
tayo rin ang makapagtatanggal ng setro
mula sa kamay ng reyna,
ng reynang wala nang matwid na mamuno.
Sa araw na ganap nating bawiin
ang ating pagpapahintulot,
ang ulo ng reynang utusan,
utusan ng banyagang emperyo --
ulong ngayo'y labis nang lango sa kapangyarihan
ay gugulong, gugulong tungo sa putikan.
 

BEYOND REASONABLE DOUBT
Alexander Martin Remollino

 

"I consider her out of the panel," (Justice Secretary Raul) Gonzalez said of Prosecutor Hazel Valdez. "How can she still be in the panel if her position is incompatible with the majority?"

Valdez said Friday her fellow prosecution members concealed their last-minute decision to call off a scheduled hearing intended to recall to the witness stand agents Tony Ramos and Guy Papageorge of the US Naval Criminal Investigative Service (NCIS).

-- Tetch Torres, "State Lawyer in Subic Rape Now 'Out of the Panel' -- Gonzalez" (INQ7.net, Oct. 9, 2006)

Punishment was your reward for fulfilling your duty.
You were removed from the case for your damning disclosure
of their connivance, behind your back,
to tilt the blindfolded woman's scales
in injustice's favor.
You had to be pulled out of the panel, they say,
since you're now humming a tune different
from that being sung by the others.
And a different song indeed it is --
for unlike the rest of them,
you refused to give in to the temptations
of treasonous prostitution.
For that, punishment was your reward.

This is another piece of evidence
that this government is a government
of criminals, by criminals, and for criminals.
Your plight should prove that
beyond reasonable doubt.
This, beyond reasonable doubt, is a government
that should perish from the face of the earth.

AND THEY SAY IT WAS A ROBBERY WITH HOMICIDE
Alexander Martin Remollino

 

In memory of Bp. Alberto Ramento (Iglesia Filipina Independiente), found dead with multiple stab wounds in his convent on Oct. 3, 2006

And they say it was a robbery with homicide.
And so it is, for they say it is so.

For there's a lot to be stolen from a convent,
a convent the construction of which
has been perpetually in progress,
a convent with a damaged door.
There is much to be stolen from such a convent --
much aside from the breath of a bishop
whose heart throbbed with the pulse of the people.

And they say it was a robbery with homicide.
And so it is, for they say it is so.

THE STARS OF VAN GOGH'S NIGHT SKY
Alexander Martin Remollino

When Vincent van Gogh painted the Starry Night,
his brush dotted the evening with stars
that were not like diamonds in the sky.
They were not the ones that ever twinkled,
making children wonder what they were.
No, the stars of Van Gogh's night sky
threatened to fall from the weight of their fury
on a world that wallowed in the darkness.

Did Van Gogh base the Starry Night
on an image that appeared in a crystal ball?
 

HINDI TAKOT ANG KANILANG IBABATI SA INYO
Alexander Martin Remollino

Hindi nangangatal na mga labi,
hindi nanlalaking mga mata
ang sasalubong sa inyo,
kundi mga ngiting sakdal ng tamis.
Hindi pinangingilagan ng mga tapik
ang inyong mga balikat,
kahit ang mga ito'y may sukbit na baril.
Sapagkat kanilang nababatid:
kayo'y sandatahang ang puluhan ng mga riple
ay di ipinambabayo sa humpak na mga tiyan;
batid nilang ang mga bibig ng inyong mga baril
ay nakalaang magbaba ng hatol
sa mga gumugutom sa kanila.

IF WE FORGET THEM
Alexander Martin Remollino

If we forget the ones who were felled in the night,
we consent to our own demise.
They courted death that others may really live,
that others may really live.
Let us not consent to the slow and painful deaths
that are being offered to us.
Let not time erase their names printed,
printed on the pages of the mind.
For each one felled let us rise in our multitudes
and fight, fight till we cease to be
a nation breathing, but not living.

KUNG ANO ANG KATUTURAN NG KAGITINGAN
Alexander Martin Remollino

Dati nang nasabitan ng Medalya ng Kagitingan
si Jovito Palparan, Jr.
Hindi raw magiging heneral si Palparan
kung hindi isang "tunay na lalaki,"
ayon sa dating heneral na si Eduardo Ermita --
na ang pagpapakahulugan sa pagiging isang "tunay na lalaki"
ay pagiging isang huwaran ng katapangan.

Ano ang katuturan ng kagitingan?

Itanong natin sa mga paslit na Tausug
na pinagpapatay ng mga sundalo sa Sulu
upang, diumano,
huwag nang makasapi pa sa "rebeldeng" mga Moro.
Itanong natin kay Marcelo Fakila,
ulama sa isang baryo sa Sagada --
dinukot at pinahirapan ng mga sundalo.
Itanong natin sa lilimahing taong gulang na batang
pinaslang sa Laguna;
at kay Niña Angela Apolinar,
walong taong gulang,
na ginapos sa mga kamay
bago kinitlan ng buhay sa Oriental Mindoro.
Itanong natin kay Marvin Montabon,
binaril at sinilaban isang madaling-araw
sa sariling tahanan.
Itanong natin kina Karen Empeño at Sherlyn Cadapan:
sinugod sa dampang tinuluyan habang natutulog,
binati sa paggising ng nakatutok na mga baril,
piniringan -- at sariling kamisetang hinubad kay Karen
ang ipinampiring sa kanya --
binitbit at hindi ilitaw ng mga sundalo.

Itanong natin sa mga Expedito at Manuela Albarillo,
sa mga Choy Napoles, Eden Marcellana, Eddie Gumanoy,
Felidito Dacut, Edison Lapuz, at Orlando Rivera --
mga walang sandata, pawang pinagbabaril hanggang mamatay.

Sila ang makapagsasabi
kung kagitingan nga bang maituturing
ang manakit ng mga di-makalaban,
ang pumatay ng mga di-makapagtanggol ng sariling buhay
laban sa mga baril.

MAGPAKATAPANG, MAGPAKALALAKI
Alexander Martin Remollino

Ito pala ang katuturan
Ng katapangan at pagiging isang tunay na lalaki:
Ang kitlin ang "rebelyon"
Sa pamamagitan ng pagpapakitil sa mga buhay
Ng mga walang sandata --

Mga may-kagulangan nang lalaki
Mga babae
Mga baguntao
Mga paslit

(Kaya pala sinabitan ng Medalya ng Kagitingan
At naproklamang isang "tunay na lalaki"
Si Maj. Gen. Jovito Palparan, Jr.)

Mga kalalakihan:
Magpakatapang! Magpakalalaki!
Tularan si Maj. Gen. Jovito Palparan, Jr.

DARKNESS BEFORE NIGHT
Alexander Martin Remollino

They did not rage against the dying of the light:
The darkness seized them before the birth of the night.

LAKAD NA WALANG USAD
Alexander Martin Remollino

Ang hindi lumingon sa pinanggalingan,
Di makararating sa paroroonan.
-- Salawikaing Tagalog

Ako'y hindi marunong lumingon sa pinanggalingan
Kaya walang mararating, walang paroroonan...
--Dong Abay, "Aba Aba"

Doon po sa aming bayang sinilangan,
Di uso'ng paglingon sa pinanggalingan.
Lagi naming haka'y ang paroroonan
Ay mararating na sa ilang hakbang lang.
Sa haba ng lakad, katapus-tapusan --
Kami'y di umalis sa pinagsimulan.

ISANG BUKAS NA LIHAM KAY CRISPIN BELTRAN

Sa bayang ito ay hindi maaari
ang maging marangal nang di nabibilanggo.
Ganito ang winika
ng isa sa mga tauhan ng Noli Me Tangere.
Ka Bel,
patunay nito ang pagkakakulong mo ngayon.
Mambabatas kang ang mga inihahaing panukalang-batas
ay may layong papurulin ang mga ngipin
ng mga batas na ang nagsigawa't nagpapatupad
ay mga tulisan at kawatan.
Sa bansang ito kung saan ang mga taliba ng dangal
ay ang mga walang dangal,
isang kawalang-dangal ang kumalinga
sa mga dinarahas ng mga hari-hariang tulisan,
sa mga pinagnanakawan ng mga hari-hariang kawatan.
Kaya ka nakapiit ngayon.
Kaya ka rin napiit noon.
At bago pa man iyon ay marami na ang nauna:
Amado Hernandez,
Crisanto Evangelista,
Aurelio Tolentino,
Isabelo de los Reyes,
Apolinario Mabini,
Jose Rizal.
Talastas kong talagang sa bansang ito, Ka Bel,
ay hindi maaari
ang maging marangal nang di nabibilanggo.
At alam kong lalagi't lalaging ganito
hanggang sa hindi nababaligtad
ang mga pamantayan ng dangal sa bansang ito.

IN FLEEING DEATH THEY PERISHED

Like rats they scampered,
scampered for a few months' lease on life --
and scores were stopped by death on the tracks.
In the rush for a few months' worth of human life,
scores were trampled like mice.
They met the death they sought to defy.
And this is how things have become
in this country of our afflictions:
to simply last the day through has become
a death-bringing ordeal,
and in the quest to flee this death
and taste the life of men
there are not a few who would face even
the danger of dying like mice.

In memory of those who, in the hopes of getting tickets to qualify as contestants in the "Pera o Bayong" contest of the ABS-CBN game show Wowowee, perished in a Feb. 3, 2006 stampede at the ULTRA

KALATAS SA ISANG MANG-AAWIT

Di ko kailangang magpaguwapo
Upang hangaan, pansinin ng tao
Ang kailangan ko'y ang maging totoo
Awitin ang dapat sa panahong ito
-- Heber Bartolome, "Ako'y Mang-aawit ng Aking Panahon"
(Kalamansi sa Sugat, 1985)

Sana’y di ka pa tumitigil
sa pananahi ng mga bagong awitin ng bayan.
Panahon mo’y panahon ko rin:
nasa iisang pahina tayo ng kasaysayan,
nakalugal nga lamang
sa magkaibang talata.

Noon at ngayon ma’y maraming nagugutom,
nagugutom sa gitna
ng pagkaing sapat upang magpatubo
ng impatso sa lahat:
ginugutom
ni Tiyo Samuel
at ng dugong-bughaw na kanyang mga alila.

Di nalulusaw
ang pangangailangang maghiwa ng palad
at magpiga ng kalamansi sa mga sugat:
laganap ang musikang hinabi
sa gayuma ng Ibong Adarna,
ginagawang bato ang mga utak
at pinapawi sa paningin
ang mga sakit ng ating bansa.

Maaaring nauna ka sa akin,
ngunit iisa ang ating panahon:
ito’y panahong kayraming katotohanan
ang itinatago.
Sana’y di ka pa tumitigil
sa pagtatahi ng mga bagong awitin ng bayan:
awitin natin
ang dapat awitin sa panahong ito.

Thursday, July 31, 2003

Tuesday, June 17, 2003

Friday, June 13, 2003

Thursday, June 05, 2003

Thursday, May 22, 2003

Friday, April 04, 2003

Sunday, March 02, 2003

Friday, February 21, 2003

Tuesday, February 18, 2003

Tuesday, December 24, 2002

Tuesday, October 15, 2002

Sunday, September 15, 2002

Saturday, August 10, 2002

Sunday, June 16, 2002

BACK TO ALEX PAGE