x

Ikapitong Sundang/ Puso II
ni Lenkurt Lopez

Inipon ng hangin ang mga tuyong dahong nalaglag mula sa puno.
Inilalarawan ang pagbulusok ngunit may pagkakaisa.
Masigasig ang hanging bumubulong-
humihiling ng panibagong rebolusyon.

Maraming dahon ang nalagas-
ngunit alam kong mas maraming pumalit.

"Alam kong babalik ang mga tulisan-
binibilang nila ang paglipas ng mga araw.
Mabango ang ating mga pawis-
naaamoy nila ang pagsibol ng ating pinaghirapan."
Huwag mabahala-
nakahanda tayo sa bawat pinsala.

Patuloy man dumanak ang dugo dahil sa digma
bawat dugong papatak ay didilig sa lupa,
sisibol at yayabong ang mga puno't magkakasanga.
Hahaba ang mga ugat na magiging sanhi ng pagkakaroon-
ng bitak at lamat sa sementadong daan
na kanilang tinatahak.

Hanggang sa-
sila'y hindi na makarating at tayo'y hindi na muling gambalain.

O
hanggang sa-
sila'y makasama sa pagkawasak ng sementadong daan.

Subalit hindi ko hihilalin ang panahon
gusto kong masaksihan
ang kapayapaang may katarungan-

walang karuwagan.

At
nakangiting sasabihing--
"ang dugong dumadaloy sa atin,
ang bumubuhay sa puno,
hangga't tayo'y nagkakaisa
humihigpit ang kapit ng ugat.
Hindi matutumba ang puno at ang pakikibaka-
tayo'y mga dahong hindi malalanta."

"Ang puno ay ang sambayanan."

x

MMMaaaddss, ikaw na!
ni tinaypalabay in Musings

Nung nalaman kong namatay si Daniel, nalungkot ako at naiyak. Iba talaga pag nakasama mo ang mga taong pinaslang. May galit, may panghihinayang, may lungkot, may hinagpis.

Pero pagkatapos ng isang araw, naisip ko, hindi ito gusto ni Daniel.
Nakilala ko si Daniel bilang isang mahusay na artista ng bayan. Bilang miyembro ng Alay Sining, naging bahagi si Daniel ng masikhay na pagsasagawa ng mga pangkultural pagtatanghal sa pamamagitan ng kanyang makapangyarihang boses (akala mo, macho!). Siya na nga si Dani Misalucha ng UP Diliman.

Nakilala ko rin siya bilang masikhay na kabataang aktibista sa Diliman. Sukdulang makaluray-luray sa kapaguran sa pagpapakilos, pag-eeduka, at pagmomobilisa ng masang estudyante para sa mga isyu at mobilisasyon, tila walang kapaguran si Daniel.

Nakilala ko siya bilang isang magiting na tagapagtanggol ng mga karapatan ng mga bakla, lesbiyana, bisexuals at transgenders bilang organisador ng Progay sa UP Diliman. Sugod mga bakla, para labanan ang homophobia at pagsasamantala! – ito ang isinisigaw ni Daniel noon.

Nakilala ko siya bilang isang boarder sa aming pambansang opisina noon sa NUSP, at doon ko lang napansin pagkatapos ng maraming taon na nakilala ko siya, na ganun siya magsalita. O weno naman, sabi niya. Nakakanta naman ako ng hindi nauutal. Tama naman.

Nakilala ko si Daniel bilang isang mandirigma. Pinasok niya ang mga larangan ng digmaan sa kampus at sa mga komunidad, ang masalimuot at matinik na digmaan hinggil sa kasarian, ang mapanganib na digmaan sa kaparangan. Kinabog niya ang iba, dahil ang dakilang propaganda nung siya’y kabataang aktibista ay kanyang isinabuhay. Pinatunayan niya ang sinasabi sa teorya at praktika na ang magpapalaya sa mga katulad niyang bakla ay ang paglahok sa pambansa demokratikong pakikibaka. Isinabuhay niya ang kanyang isang inawit noong kami’y magkakasama pa sa opisina:

Ang magbuhos ng dugo para sa bayan
Ay kagitingang hindi malilimutan
Ang katawang inialay sa lupang mahal
Mayaman sa aral at kadakilaan

Para ke Daniel, hindi na luha kundi masigabong palakpakan para sa buhay na puno ng aral at kadakilaan.

 

x

walang pag-iimbot na ngiti
ni Roselle Pineda

November 5, 2011

matagal kong iniwasan ang tahimik na sandali na gaya nito, dahil alam kong kailangan kong alalahanin ko ang mga naiwan mong marka sa aking puso. naiisip ko, baka hindi ko pa kaya, kaya kung anu-anong walang kuwentang gawain ang ipinunan ko sa mga sandaling, alam kong mapapatulala ako. marahil, dahil alam kong bukas ay pararangalan ka, hindi lamang ng mga dati mong kasama sa pinagsamahan nating organisasyon, kung hindi, alam kong sa makalawa ay ihihimlay ka na sa huling hantungan, kaya, hindi ko na rin maiwasan ang ganitong mga pagkakataon ng pagninilay at pagluluksa.

hindi gaya ng iba na maraming mga pagkakataon at kuwento na naibabahagi tungkol sa pagsasama niyo ng mahabang panahon, ang aking pagninilay tungkol sa iyo ay nananalaytay sa mga pagkakahawig ng ating katauhan. una, alam ko, pareho tayong malaki. haha. para sa iba, understatement pa ngang sabihin na malaki lamang tayo, mas harsh, mataba. matabang diva. iyon ang pangalawa, parehong diva na masungit at nag-aalumpihit ang puwit kapag merong naririnig na sintunadong kumakanta. sa mga naririnig kong kuwento tungkol sa kung paano ka manita kapag merong dispalinghadong boses sa koro, napipiho kong ang mga "nabiktima" ko ng paninita, ay di hamak na mas masuwerte pa. pangatlo, ang pagiging over the top ang energy at tunay na sinasapian ng ispiritu ng pagiging palaban lalo na sa mga banatan sa rally. isa sa mga mga malinaw na alaala ko tungkol sa iyo ay ang iyong dumadagundong na boses at literal na malakas na pangangatawan kung saan nawawalan ng bisa ang truncheon ng mga pulis sa rally kapag nagkabanggaan na. puntos. ngunit higit sa lahat, ang iyong pagiging masayahin, at, walang pag-iimbot na pag-ngiti.

ang pag-ngiti, para sa akin, ang isa sa pinaka-sinserong biswalisasyon ng emosyon meron tayo. kung ang iba, window to the soul ang turing sa mga mata, para sa akin, ang pag-ngiti ang bintana sa puso ng isang tao. kung gaano kalaki o katipid ang ngiti ng isang tao, ganoon din kabukas o kasarado ang isang tao. kung gaano kalakas o kahina tumawa ang isang tao, ganoon din kahandang magbigay o mag-imbot ang isang tao. ang hindi madalas ngumiti, mabigat. meron din namang ngiti ng ngiti pero pilit at alam mong peke. halatang-halata ang mga taong ganiyan. ikaw, ka daniel, ang iyong mga ngiti at bukas na bukas at walang pag-iimbot. napipiho kong hindi lamang iilan ang masa na inalayan mo ng iyong walang pag-iimbot na ngiti, tulad ng iyong pag-aalay ng kakayanan at buhay ng walang pag-iimbot para sa bayan. napipiho kong hindi iilang pagkakataon na ang mga ngiting yaon ang siyang naging instrumento upang iyong basagin ang pader sa pagitan mo at ng iyong mga inoorganisa, gaano ka man kasungit sa musika. napipiho kong hindi iilang beses na ang iyong walang pag-iimbot na ngiti, ang nagpasaya at nagpataas ng morale ng mga kasamang nagugupo ng kahinaan sa gitna ng digmang bayan.

isang pagpupugay sa iyong buhay kasamang daniel. makakaasa kang ang iyong mga naiwan ay hindi makakalimot sa iyong walang pag-iimbot na pag-aalay ng mga ngiti, kakayanan at buhay para sa bayan. makakaasa ka na ang aming mga sariling ngiti, matipid man o hindi, ay iaalay ng tulad mo'y walang pag-iimbot sa masa at sa bayan.

Sa kanyang muling pagpasok sa relasyon at pagpapamilya taong 2009, nakita ang mas matayog pang pagtingin ni Ka Panyang sa papel ng Partido sa rebolusyon. Hindi iilang panahon na naalala niya ang anak na naiwan sa kanyang pamilya, ngunit, napakalaki ng tiwala niya sa organisasyon na tutulungan siyang maipakilala ang rebolusyon dito. Dahil isa ring ina at babae, mahigpit siyang nakikiisa sa mga plano sa pagpapaunlad ng "Womens collective" sa loob ng yunit ng hukbo. Ina siya ng mga anak ng iba pang mga kasama at masa. Likas siyang malapit sa mga bata kung saan palaging nakahanda ang kanyang mga rasyon na kendi at biskwit. Hindi nya nakakalimutan ang iba't- ibang pasalubong na ipinapamigay sa mga bata sa mga baryo. Sa muling pagpasok sa relasyon at pag- aasawa, matapos makapagsilang ng kanyang anak, walang pagdadalawang- isip na bumalik agad siya sa gawain.

Binalikan niya ang trabaho bilang Opisyal sa Organisasyon at Opisyal din sa Pinansya ng yunit. Nagwakas ang masigla at aktibong buhay ni Ka Panyang sa edad na 27 umaga ng ika- 27 ng Oktubre 2011. Pinilit pa ni Ka Panyang na "makatawid" at makaalis sa kubkob ng militar sa So. Bariwanay, San Miguel Baggao Cagayan habang nag- gagawaing masa ang yunit sa purok ng mga kabahayan duon. Ang lupaypay na katawan ay mistulang nagmula sa walang buhay ng halos durog na siyang iwan ng mga pasista kasama ang tatlo pa. Nagbuwis din sa naturang kubkob ang kabiyak ni Ka Panyang na si Ka Martin.

Sa kabila ng lagim na inihahasik ng 17th IB sa naturang pangyayari at sa marami pa, hindi mangingimi ang rebolusyonaryong kilusan at mamamayan na magpursigeng bigyan ng katarungan at hustisya ang pagkamatay nila Ka Panyang. Sa alaala at buhay na larawan ng optimismong iniwan sa atin ng ating pinakamamahal na si Clarisa, Ka Penny o Ka Panyang sa ating lahat, sama- sama tayong magpupursige sa hustisya, katarungan at tunay na kapayapaan. At tanging sa tagumpay lamang ng pambansa- demokratikong rebolusyon hanggang rebolusyong sosyalismo lamang ito makakamit.

Ipagtagumpay ang Digmang Bayan na nasimulan ng mga rebolusyonaryong martir!
Mabuhay si Ka Panyang!
Mabuhay ang mamamayang api!

Arnel Sandoval
Tagapagsalita
Henry Abraham Command

--------------------------------

Ka Kla
ni Beedam Dorisco

Isang anak
isang ina
isang babae

isang hukbo
isang rebolusyonaryo
isang proletaryado
isang komunista

isang dekada ng pakikibaka,
paglilingkod,
pagpapalaya
at pakikidigma.

Isang 'di matutumbasang pag-aalay,
pagsasakripisyo
at inspirasyon.

Isang pulang mandirigma
ng bayan,
ng sambayanang api
at ng pinagsasamantalahan.

Isang di matatawaran niyang pag-ibig
sa ama, ina,
sa kapatid,
sa anak,
sa asawa,
sa kasama,
sa masa
at sambayanan.

Isang yapak na marapat sundan
at tanganan.
Isang pagpapatuloy mula sa
ating hanay
para sa ganap na pananagumpay.

Isang karangalan
mula sa mga kasama
at mga masa
para sa
isang kasama
isang anak
isang ina
isang babae

isang hukbo
isang rebolusyonaryo
isang proletaryado
isang komunista

na tulad ni kasamang Clarissa.

 

Parangal kay Kasamang Clarisa "Ka Panyang" Sta. Maria

"PANYANG". Tumatak itong pangalan ng isang huwarang babae, anak, ina, asawa at higit sa lahat, rebolusyonaryo sa mga larangang gerilya ng Cagayan. Pinili ng masa ang pangalan na ito para kay Kasamang Clarisa noong 2009. Ayon sa kanila, nangangahulugan ito ng "walang- tigil na paggawa" na nakikita nilang katangian niya. Simbolo si Ka Panyang sa kasipagan, kapursigehan at kasiglahan. Siya si Clarisa "Ka Panyang" Sta. Maria, ipinanganak noong Agosto 4, 1984 sa Maynila.

Mala- manggagawa ang uring pinagmulan ni Ka Panyang. Kumukuha rin siya ng kursong business administration sa Polytechnic University of the Philippines bago kumilos sa loob ng paaralan at kalauna'y napagdesisyunang buong panahong kumilos sa kanayunan bilang kasapi ng Bagong Hukbong Bayan noong 2002. Nasa kasibulan siya sa eded na 18, masigla siyang sumampan bilang opisyal pangkultura sa mga yunit ng hukbo nuon kasama ang iba pang kabataan na nagmula sa kalunsuran. Sila rin ang mga instruktor ng mga kursong pangmasa sa pamamagitan ng Pambansa Demoktratikong Paaralan sa loob ng yunit ng hukbo.

Sa kanayunan, inaral ni Ka Panyang ang maraming bagay. Bagamat malaking limitasyon sa kanya nuon ang mabigat na timbang at may katabaang pisikal na pangangatawan, ipinursige niyang magpababa ng timbang sa pamamagitan ng araw- araw na ehersisyo atbp upang makaagapay sa mahirap na lakaran na buhay ng hukbo. Wala siyang tinatanggihan na gawain larawan ng positibong pagtingin at kapursigehan. Matiim at seryosong inaaral ni Ka Panyang ang mga gawaing ibinibigay sa kanya. Nagmumungkahi din siya ng mga pamamaraan sa mga gawain at nagbubukas kung may mga limitasyon man. Dahil sa positibong katangiang ito, nagpalipat- lipat si Ka Panyang sa iba't- ibang trabaho sa loob at labas ng sonang gerilya.

Nagbalik siya sa larangan taong 2007 kung kailan kainitan ng pagpapatupad ng rehimeng US- Arroyo ng Oplan Bantay Laya sa Silangang Cagayan. Sa kabila ng mahigpit na sitwasyong pangmilitar, nakaagapay pa rin siya sa buhay- hukbo.
 

Mapag- alalay siyang Giyang Pampulitika at Opisyal medikal sa mga sumunod na taong 2008 hanggang 2009. Sa gitna ng mga putok ng riple sa mga labanan, opensiba man o depensiba, nakangiti siya at nagpapamulat sa mga "first- timer". Kahit sa gitna ng mga kontradiksyon at masasalimuot na sitwasyon, prangka siya at bukas sa kanyang mga iniisip at nararamdaman. Kasabay nito, instruktor din siya ng Batayang Kursong Pampartido sa yunit na kanyang kinapalooban sa kanyang muling pagso- sona.
 

Sa kabila ng pagtataksil sa rebolusyon ng kanyang unang asawa at ama ng kayang unang anak, hindi siya pumayag na mahila siya nito at bumaba. Nanatiling mahigpit ang kapit niya sa rebolusyon at higpit ng hawak sa prinsipyong kanyang itinuturo. Maliwanag sa kanya ang hinaharap na tagumpay ng sosyalismo. Imbes na magpaapekto, lalo pa siyang nagsumikap na magpaunlad sa mga gawain- bilang rebolusyonaryong proletaryado.

2008 nang maging Opisyal sa Kabuhayan (P4) siya ng platun. Masinop at tulad ng dati, may kapursigehan pa rin si Ka Panyang sa pagtatrabaho bilang P4. Ayaw niyang nakikitang may nagugutom na mga kasama at kanilang pamilya. Maingat siya at sigurado sa mga hakbangin at plano upang maipatupad ang mga plano sa panustos ng yunit ng hukbo, gayundin ang kabuhayan ng masa sa mga lugar na kanilang kinikilusan. Panuntunan din niya palagi ang simpleng pamumuhay at puspusang pakikibaka kaya palagi niyang pinagkukunutan ng noo at pinag- iisipan kung paano maibibigay kahit mga personal na pangangailangan ng mga hukbo.
 

MABUHAY ANG ALA-ALA NI KASAMANG CLARISSA STA. MARIA

Huwarang kababaihan, kabataan, kadre ng Partido Komunista ng Pilipinas at

mandirigma ng Bagong Hukbong Bayan

Isang kababaihang estudyanteng aktibista sa Polytechnic University of the Philippines si Clarissa “Ka Penny” Sta. Maria noong 2002 nang makipamuhay sa kanayunan sa piling ng mga magsasaka. Di pa siya matagal sa sonang gerilya nang bigyan siya ng pagsasanay pulitiko-militar. Sa pagsasanay na iyon ay ipinakita niya ang kagustuhang matuto sa kabila ng mga limitasyon. Nang matapos niya ang pagsasanay, nagpahayag na siya ng desisyong sasampa na sa Bagong Hukbong Bayan.

Pinangibabawan niya ang patuloy na pangongosensya ng kanyang magulang na tapusin ang pag-aaral at i-angat ang kabuhayan ng pamilya. Siya ang panganay, nakatapos ng hayskul sa St. Theresa’s College-QC, at inaasahan ng pamilya na ang kita ay mula lamang sa pagpapasada ng kanyang ama sa sariling tricycle na pana-panahong tinutulungan ng ina sa pagtitinda ng lutong ulam sa harap ng bahay nila. Mahal niya ang magulang at mga kapatid, ngunit pinahalagahan niya ang katumpakan ng rebolusyonaryong pagbabago sa lipunan bilang pangmatagalang solusyon sa pag-aangat ng kabuhayan ng milyung pamilyang Filipino.

Una siyang kumilos sa North Front sa Cagayan. Dito siya kumilos sa loob ng apat na mabungang taon. Naging magaling siyang mandirigma at tagapagsilbi ng masa—inaalam ang problema nila at pinapamulatan sila. Naging mahusay siyang Giyang Pampulitika at Opisyal sa Panustos. Sa larangang gerilyang ito niya nakilala ang una na niyang naging asawa at nagkaroon sila ng isang anak.

Noong 2006, isa si Ka Penny sa napiling gumampan ng gawain bilang isa sa grupong tagapag-ugnay ng rehiyon. Hindi niya ito tinanggihan, tinaggap niya ng buong sigla ang bagong gawain kahit alam niyang malalayo siya sa asawa, at kahit maselan ang disposisyon at katangian ng gawain. Tumagal siya roon ng isang taon, kahit buntis at baguhan sa paggampan. Ilang buwan lamang pagkapanganak, nagpasya na siyang iwan sa magulang ang kanyang anak at gumampang muli ng gawain.

Ilang buwan matapos manganak, tumakas at nagtaksil sa kilusan ang kanyang asawa. Masakit sa kanya na ang asawang minahal ay naging instrumento ng kaaway. Tumangan siya sa prinsipyo para mapangibabawan ang demoralisasyon at sakit ng loob. Matatag siyang nanindigan na manatili sa rebolusyon—aniya’y mas mahalaga sa kanya ang rebolusyon kaysa sa asawa. Kasabay nito ang pangingibabaw pa sa ibang kahirapan, gaya ng muntik nang paghuli ng kaaway sa kanilang yunit.

Bumalik siya sa larangang gerilya ng Henry Abraham Front-East Cagayan noong 2008. Gumampan siya bilang Giyang Pampulitika at Opisyal sa Pinansya sa isang Seksyong Komite at OD ng Sangay ng Partido sa Platun. Buong husay at tuloy-tuloy niyang pinahusay ang kanyang pagtupad sa tungkuling ito. Sa taong iyon, muli siyang nakatagpo ng mamahalin at nagmamahal sa kanya, si Ka Martin, isang kasamang nakasama niya sa pagrerebolusyon hanggang sa huling hininga.

Masayahin si Ka Penny, sa kabila ng mga seryosong pagsubok na nakaharap na niya. Mahilig siyang “magpakain”— kung ano-anong simpleng gulay o delata, may sili madalas, na lulutuin niya ng maingat at titimplahin ng mabuti, saka malambing na ihahapag at hahati-hatiin para kainin ng lahat. Mapagmalasakit siya sa mga kasama; sa isang depensibang labanan noong 2009, hindi niya iniwan ang ka-buddy na integri kahit pa makapal ang putok ng kaaway.  

Mapagbiro siya at mahilig makipagkuwentuhan, pero seryoso kung gumampan sa trabaho. Nag-ambag siya sa pagsusulong ng kilusang masa, pagtataas ng antas ng organisasyong masa, pagbibigay ng pag-aaral sa mga magsasaka, pagrerekluta ng mga kasapi ng Partido at pakikipag-alyansa sa mga gitnang pwersa sa eryang kinilusan. Interesado siyang mag-aral, hindi siya nangingiming sabihin kung hindi niya maintindihan ang isang paksa at ipapaulit ito para mas maunawaan niya. 

Ipinanganak niya ang pangalawang supling noong Mayo 2011. Ipinaalaga niyang muli ang anak para makabalik na sa sona at gumampan sa trabaho. At noong Oktubre 28, isa si Ka Penny sa nasawi sa isang depensibang labanan sa Sityo Barang, Barangay San Miguel, Baggao, Cagayan.

Isang huwarang babae at kabataan si Ka Penny, isang komunistang matatag na nangibabaw sa mga problemang pampersonal. Mahahalaw na aral sa kanya ang katatagan at determinasyon na mapangibabawan ang mga balakid at limitasyon upang maipatupad ang gawain. 

Mabubuhay si Ka Penny sa aming ala-ala. Isulong ang digmang bayan tungong estratehikong pagkakapatas hanggang ganap na tagumpay!

Tularan si Ka Efi, Tumangan ng Armas at Ipagwagi ang Digmang Bayan

Parangal kay Kasamang Daniel Imperial, manggagawang pangkultura,

kadre ng Partido Komunista at mandirigma ng Bagong Hukbong Bayan

Nagdadalamhati ang buong rebolusyonaryong puwersa sa Cagayan Valley sa pagpanaw ni Kasamang Daniel "Ka Efi" Imperial at tatlo pang kasama na nagbuwis ng buhay sa isang labanan sa Barangay San Miguel, Baggao, Cagayan noong madaling araw ng Oktubre 28, 2011. Nakapugay ang ating  mga sandata at nakataas ang ating mga kamao para kay Ka Efi—mahusay na kabataang kadre ng Partido Komunista, mandirigma ng Bagong Hukbong Bayan, mahal na kaibigan at kapanalig ng mga masang magsasaka.

Ipinanganak siya sa Bicol noong Agosto 23, 1982, sa isang karaniwang panggitnang-petiburges na pamilyang mulat sa tunay na kalagayan ng lipunan at pangangailangan para sa rebolusyonaryong pagkilos. Gaya ng karaniwang kabataan, mahilig siya sa musika, kuwentuhan, at pamamasyal. Nag-aral siya sa University of the Philippines-College of Music. Naging aktibista siya noong panahon ng malawakang pambansang pagkilos para patalsikin ang bulok na rehimeng Estrada. Sumama siya sa isang pangmasang organisasyon ng mga aktibistang pangkultura. Nagsuri siya sa kalagayan ng mamamayan, sumama sa mga ligal na kilos-protesta, nakipamuhay sa mga maralita. Unti-unti, ang karaniwang petiburges ay naging di-pangkaraniwang tao.

Noong 2002, nagpasya si Ka Efi na lumabas sa unibersidad at magtungo sa kanayunan. Tinalikuran niya ang edukasyon sa unibersidad para makapag-aral ng mas matayog na kaalaman, yaong kaalaman na nakukuha mula sa pakikipamuhay sa masang magsasaka bilang isang hukbo ng magsasaka.

Una siyang kumilos noong 2002 bilang mandirigma ng noo'y bagong-buong platun ng Reynaldo Pinon Command-NPA sa San Mariano, Ilagan, Benito Soliven at iba pang bayan sa gitnang Isabela. Nakilala siya roon bilang si Ka Emil at Ka Dione. Gumampan siya bilang Cultural Officer, Opisyal sa Panustos, ED Officer at kagawad ng Regional Propaganda-Cultural Bureau sa magkakaibang panahon.

Mahusay siyang mang-aawit; isa na sa pinakamahuhusay na singer-kompositor mula pa nang mabuo ang rehiyon ng Cagayan Valley. Madali sana para sa isang mahusay na gaya niya ang magpayaman at magpasikat na lang. Pero hindi nga siya karaniwang mang-aawit—isa siyang rebolusyonaryong artista. Ginamit niya ang kanyang talento upang awitin ang mga hinaing ng masa, adhikain nila't mga kabayanihan. Siya ang paboritong singer-gitarista ng mga kasama at masa sa mga pagtitipong pangkultura. Hindi nagkasya si Ka Efi sa pagkanta sa loob lang ng studio o magarbong mga entablado. Mas ginusto niyang buong-panahong makipamuhay sa kanayunan at magtanghal kung saan naroon ang masa: maputik na baryo, pansamantalang mga ublagan at kampo, sa silong ng mga puno, masikip man na silid-aralan o maluwang na kagubatan. Pambihira ang katulad niyang manggagawang pangkultura; hindi lang gitara o mike ang hawak niya, tumangan din siya ng mahigpit sa sandata.

Isa siya sa mga nanguna sa paglalabas ng Radyo Gil-ayab, isang UG radio program na nagtalakay sa maiinit na isyu ng rehiyon at bansa. Gumampan siya bilang writer at voice talent, at siya ring gumampan sa online production nito. Kinagiliwan ng masa ang mga programa rito, lalo na ang mga radio drama na kanyang isinulat. Matiyaga siyang nag-trobolshut sa mga praktikal na problemang nasalubong sa pagpapalaganap ng gerilyang radyo—kasama na ang ilang-buwang pagbitbit ng 12 x 12 Motolite battery at laptop computer habang nasa gawaing masa upang makapag-recording.

Hindi niya ipinagdamot ang talento, nagturo siyang kumanta at mag-gitara sa maraming mga kasama. "Hugutin ang boses mula sa loob, inganga ang bibig!," paalalang lagi ng mga kasama, ayon sa kanyang turo. 

Isa siya sa mga nagpakilos sa masang magsasaka na nagtayo ng isang ligal na community radio ng mamamayan sa Baggao, Cagayan. Napagtagumpayan nilang maitayo ito at nang sinunog ng mga pasistang death squad ang istasyon noong 2006, nagpatuloy ang propaganda at pagkilos ng mga masa laban sa Oplan Bantay Laya.   

Isa rin si Ka Efi sa mga gumawa ng mga bidyo-dokumentaryo na nagpalaganap ng mga pagsusuri at panawagan hinggil sa mga kampanya sa rehiyon, gaya ng "Rukkuas!, Ang paglaban sa pangangamkam ng lupa sa Cagayan Valley," "Utang, utang," at "DY-nastiya".

Mahusay niyang napag-aralan ang wikang Iloko at matatas na nakapagsulat at nakapagsalita nito. Inaral niya ang lengguahe ng masa upang magampanan ang pagpapamulat at pagpapakilos sa kanila. Naging istap na manunulat siya ng Baringkuas, ang rehiyunal na pangmasang pahayagan ng rebolusyonaryong pwersa sa Cagayan Valley.

Ginamit ni Ka Efi ang kanyang boses at kasanayan para sa pagpapaalab ng damdamin ng masa. Isinulat niya ang lyrics at inawit ang mga sikat na jingles para sa kampanyang anti-pyudal, kalamidad at elektoral gaya ng "Agkebba-kebba...," "Dynastiya Dy," "Pumanaw kan, Gloria," at iba pa. Kasama siya sa tumulong upang mailabas ang "Dagiti Saniweng ti Tanap ti Cagayan (Mga Awit sa Lambak ng Cagayan)," ang songbuk ng rehiyon. Siya ang naglapat ng musika sa kantang "Nabarbara ngem Tikag ti Armas Iggem Tayo Ita (Mas mainit sa Tagtuyot Ang Armas Na Ating Tangan), at nagkomposo sa kantang "Kabataang Makabayan," na kapwa nailathala sa Ulos, 2006. Isa siya sa mga nagpakilala at nanguna sa musical play,  isang bagong pangkulturang porma sa rehiyon kung saan ikinakanta ng mga artista ang dayalogo, sa mga awit na adaptasyon mula sa mga kilalang kanta ng masa. Umiiyak ang masa sa katatawa, o lungkot at ahitasyon sa mga play na ito. Mas mahalaga kaysa anumang suweldo o palakpak para sa kanya ang pagtangkilik ng masa; ang pag-iingat nila ng mga kopya ng isinulat niyang mga polyeto, o ang paglalakad nila ng malayo makita lamang ang pagtatanghal ng mga Hukbo.

Pero hindi lamang siya gumawa ng kanta, o nagtanghal. Sumama siya sa paggampan ng iba't-ibang gawain sa larangang gerilya. Noong 2006, bilang si Ka Tori, kumilos naman siya sa Cagayan. Sa panahong ito, katatapos ikasa ng 5th Infantry Division sa Baggao, Cagayan ang Task Force Amiya. Isa itong partikular na kampanyang militar na nakaayon sa noo'y Oplan Bantay Laya ng rehimeng Arroyo na naglayong durugin ang rebolusyonaryong pwersa sa Baggao, na matagal nang simbolo ng rebolusyonaryong kasaysayan sa rehiyon. Isa siya sa mga nagpatuloy ng pagkilos doon. Hinarap nila ng mga kasama ang gawain sa pagpapanumbalik ng sigla ng kilusang masa sa kalagayang naghasik ng terorismo ang militar sa erya. Kasama siya sa matagumpay na pagsusulong ng kilusang masa sa pagpapababa ng interes sa pautang ng mga komersyante-usurero.

Matalas siyang mag-isip, mabilis at pulido kung magtrabaho. Isa siyang intelektwal, pero hindi ordinaryong intelektwal. Ginamit niya ang kanyang pambihirang talino at husay hindi upang makapagpayaman o makapaglingkod sa iilan, kundi upang maunawaan ang aplikasyon ng Marxismo-Leninismo-Maoismo sa aktwal na kalagayan ng eryang kinilusan at mag-ambag sa pangkabuuang pagpapaunlad ng rebolusyonaryong mga gawain sa rehiyon. Isa siya sa mga nagsikap makapagbigay ng Batayang Kurso ng Partido sa lokalidad. Itinuro  niya sa masa at mga kasama ang kanyang kaalaman sa pagbibigay ng pag-aaral at pagpopropaganda. Isinulat niya ang mga paglalagom sa mga pagkilos ng mga magsasaka, gayundin ang mga pagsisiyasat at pagsusuri sa uri sa mga eryang kinilusan. Kinumpleto niya ang propayl ng kasapian ng Partido sa lokalidad at Hukbo.

Isa siyang bakla, pero hindi pangkaraniwang bakla. Inalpasan niya ang hangal na mga de-kahong pagtingin sa mga bakla at naani ang tiwala at paghanga ng mga kasama at masa. Nang maglaon, gumampan na siya ng mas mabibigat na tungkulin, bilang Opisyal sa Edukasyon, Propaganda at Kultura ng Komiteng Larangan, kalihim ng isang Seksyong Komite sa ilalim ng isang Komiteng Larangan, kagawad ng Komiteng Larangan sa East Cagayan habang tagapagpahayag din ng BHB-Henry Abraham Command. Sa halos sampung taon niyang pagsisilbi sa masa bilang NPA, dalawang beses lang siyang dumalaw sa kanyang pamilya. Hindi na niya nakita pa ang kanyang mga magulang mula nang sumampa; hindi na siya nagmungkahi pang dumalaw nang bumigat na ang mga gawain.

Magdamag siya kung makipagkuwentuhan sa mga masa, sa lengguwahe at paksang interes ng magsasaka. Kaligayahan niyang makasama sila, matuto mula sa kanila. Nang maaral niya ng ilang buwan ang proseso ng pagtatanim at pag-aani, "Marunong na akong mag-araro at magtanim, in fairness," pagmamalaki niya sa isang sulat niya. Kasama siya ng masa sa pagpupuyat sa mga pulong ng pagtataktisa sa mga kampanyang masa, kung paano patataasin ang produksyon, paano lulutasin ang maliliit hanggang malalaking suliranin nila. Naging kaibigan at tagapagsilbi siya ng masa; mag-aaral siya at instruktor din nila.

Ano ang aral na iniiwan sa atin ng naging buhay ni Kasamang Daniel? Na kaya ng isang nagmula sa uring petiburges at isang bakla na magtagal sa piling ng magsasaka at lumahok sa armadong pakikibaka at maging lider ng rebolusyon. Ang susi ay ang tuloy-tuloy na pagpapanibagong-hubog—pagiging bukas na mapuna at magwasto, ang paglubog sa mahirap na pakikibaka at simpleng pamumuhay, at ang walang-tigil na pag-aaral sa teorya at pagsisikap na paglapat ng mga ito sa aktwal na kalagayan.

Ano ang hamon na iniiwan sa atin ng kanyang naging kamatayan? Na atin siyang tularan, siyang walang-tigil na nagsikap na hubarin ang negatibong mga tendensya ng uring pinagmulan at yakapin ang buhay ng anakpawis bilang buhay niya, upang maging karapat-dapat na hukbo at lider nila.

Mabigat ang kanyang kamatayan, para sa mamamayan ng Baggao at sa lahat ng mamamayang anakpawis na nawalan ng mahusay na kadre ng Partido at mandirigma ng NPA. Halina’t tuparin ang kanyang mithiin at mithiin ng masang magsasakang minahal at ipinagtanggol niya hanggang sa kanyang huling hininga. Halina’t tularan siya at tumangan ng mahigpit sa armas, ipagwagi ang digmang bayan! 

Mabuhay ang ala-ala ni Kasamang Daniel Imperial!

Kamtin ang estratehikong pagkakapatas hanggang tagumpay ng pambansa-demokratikong rebolusyon!